Türk Yasa Dilinin Söylem Özellikleri: Karşılaştırmalı Bir Çalışma

Özet

Kesit çalışmaları belirli durumlarda ortaya çıkan farklı dil kesitlerinindilsel ve durumsal özelliklerini tanımlamayı amaçlamaktadır. Buna ek olarak,kesitler arasında karşılaştırmalar yapan çalışmalar da bulunmaktadır. Buçalışmalar bize kesitler arasında önemli ve sistematik dilsel farklılıklarbulunduğunu göstermektedir. Bu çerçevede, bu çalışmanın amaçları şu şekildesıralanabilir : 1) Türk yasa dilinin söylem özelliklerini belirlemek, ve 2) buözellikleri bilimsel araştırma makaleleri, gazete köşe yazıları, televizyonreklamları, kadın/erkek dergileri ve tek kişilik gösteri metinleri olmak üzere beşayrı metin türü ile karşılaştırmak. Bu çalışmada yasa dili bütüncesi olarak TürkCeza Kanunu incelenmiştir. Her metin türü ortalama 30.000 sözcüktenoluşmaktadır. Araştırmada yöntem olarak Douglas Biber (1988) tarafındangeliştirilen ‘çok boyutlu yaklaşım’ kullanılmıştır. Bu çalışma kapsamı içerisindesadece bilgi verici üretim/etkileşimsel üretim boyutu ele alınmıştır. Bu boyuttayer alan sözcüksel-dilbilgisel özellikler her metin türünde sayılarak sonuçlaristatistiksel olarak yorumlanmıştır.Bu çalışmanın bulguları bize Türk yasa dilinin bilgi verici ve planlanmışmetinlerin sözcüksel-dilbilgisel özelliklerine en fazla sahip olan metin türüolduğunu göstermektedir. Yasa dilini sırasıyla bilimsel araştırma makaleleri,gazete köşe yazıları, kadın/erkek dergileri ve tek kişilik gösteri metinleriizlemektedir. Bütüncede incelenen metin türleri arasında en etkileşimsel metintürünün televizyon reklamları olduğu bulunmuştur.