Yağlı Ton Balığı Konserveleri ve Kullanılan Metal Ambalajlarda Bisfenol A (BFA) Miktarının Araştırılması

Özet

Gıda ile temas eden madde ve malzemelerden gıdaya geçebilecek Bisfenol A (BFA) miktarının belirlenmesi amacıyla, Bursa ilinde satışa sunulan 4 farklı markaya ait 40 adet 80 g’lık yağlı ton balığı konservesi örnekleri alınmıştır. Toplanan örnekler oda sıcaklığında laboratuvarda muhafaza edilmiştir. Örneklerin pH, klorür oranı ve BFA miktarları belirlenmiştir. BFA miktarı katı faz ekstrasyon ile Yüksek Performans Sıvı Kromatografi-Floresans dedektör (HPLC-FLD) cihazı kullanılarak yapılmıştır. Örneklerde BFA miktarı 104,68–177,86 µg/kg arasında değişen değerlerde ve Türk Gıda Kodeksindeki yasal limit olan 600 µg/kg’ın altında olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca örneklerin pH değerleri 5,78-5,90 arasında klorür oranları %0,8-1,10 arasında olduğu ve TS 353 Balık Konserveleri standardına uygun olduğu belirlenmiştir. Deneme amacıyla sterilizasyon yapılmamış ve 20-35°C de 0-160 gün bekletilmiş numunelerde; <LOQ-50,13 µg/kg., sterilizasyon yapılmış ve 20-35°C’de 0-160 gün bekletilen numunelerde 139,17-183,11 µg/kg BFA geçişi olduğu tespit edilmiştir. BFA migrasyonundaki en büyük etkinin sterilizasyon işlemi olduğu görülmektedir. Çalışma sonuçları, Avrupa Gıda Güvenliği Otoritesi (EFSA)’ya göre BFA için günlük alım miktarı (TDI, 0,05 mg/kg vücut ağırlığı/gün) yönünden değerlendirildiğinde, yağlı ton balığı konservelerinden geçen BFA miktarlarının Türkiye’de insan sağlığı açısından risk oluşturmadığı düşünülmektedir