Çalışma Belleğine Ait OİP Temelli Elektrofizyolojik Bulguların İncelenmesi

Özet

Uyaranların etkisi ile gözlemlenen Olaya İlişkin Potansiyel (OİP) bileşenleri çalışma belleği araştırmalarındaönemli bir yer tutmaktadır. Çalışma belleği temelde karmaşık bilişsel görevleri yürütme, bilgileri geçiciolarak saklama ve kullanma imkanı veren zihinsel bir süreç olarak bilinmektedir. Çalışmanın amacı;çalışma belleği kavramının, bilişsel süreçler sırasında beyinde oluşan elektriksel yanıtlar ile anlaşılmasınınsağlamasıdır. Araştırmaya Marmara Üniversitesi’nden toplamda 21 katılımcı yaş ortalaması 21 olan 1 kadınve yaş ortalaması 22.95 (SS= 5.549) olan 20 erkek sporcu katılmıştır. EEG kaydı 16 kanal Brain ProductsactiCAP ile 1000 Hz örneklem frekansında alınmıştır. N-geri görevi olarak katılımcılara LCD ekran aracılığıile siyah ekran üzerine beyaz fontlarla yazılmış 8 adet harf ( B, Q, X, F, M, K, H, R) rastgele ve bir sette 25harf olacak şekilde 8 set halinde gösterilmiştir. Deneyden toplanan verilerin analizleri için Brain ProductsAnalyzer, Matlab R2013 ve SPSS v17 paket programları kullanılmıştır. Verilerin istatistiksel analizi ÇokDeğişkenli Varyans Analizi (ANOVA) kullanılarak yapılmıştır. Çalışmanın elektrofizyolojik analizleri,ortalama güç değerleri kapsamında incelendiğinde frontal, santral, oksipital ve parietal alanda anlamlıfarklılıklar bulunmuştur (F=(2.19)=17.43; p=0.00). Ortalama zaman değerleri kapsamında incelendiğindeise yine frontal, santral, oksipital ve parietal alanda anlamlı farklılıklar bulunmuştur (F=(4,76)=10.07;p=0.00). Fakat ortalama frekans değerleri incelendiğinde anlamlı bir fark olmadığı görülmüştür.Katılımcıların uyaranlara karşı reaksiyon zamanları; basması gerekip bastığı (doğru durum) ve basmamasıgerekip bastığı (yanlış durum) şeklinde incelendiğinde basması gerekip bastığı durumun, basmamasıgerekip bastığı durumdan daha önce yaşandığı görülmüştür. Bu sonuçlar ışığında N-geri görevinin çalışmabelleği ve dikkat süreçlerini anlama konusunda kullanışlı bir araç olduğu düşünülmektedir.

Abstract

The Event Related Potential (ERP) components that are observed in response to the stimuli play animportant role in working memory research. The working memory is known as a mental process thatbasically allows the use of complex cognitive tasks, the ability to temporarily store and use information.The purpose of this study is to understand the concept of the working memory and electrical responsesof the brain during cognitive processes. A total of 21 participants from Marmara University, 1 female(mean age=21) and 20 male (mean age=22.95, SD=5.54) athletes voluntarily participated in the study. EEGrecordings were performed with 16 channel Brain Products actiCAP at 1000 Hz sampling frequency. 8letters (B, Q, X, F, M, K, H, R) written in white on a black screen were used as stimuli. All stimuli randomlypresented in 8 sets with each set consisting of 25 letters. An LCD screen was used as presentation apparatus.For the analysis of the data, Brain Products Analyzer, MatlabR2013 software program and SPSS17 packageprogram were used. Statistical analyzes of the data were done using Multivariate Analysis of Variance(ANOVA). Electrophysiological analysis of the study showed significant differences in frontal, central,occipital and parietal areas (F (2.19) = 17.43; p = 0.00). When the mean time values were examined,significant differences were found in frontal, central, occipital and parietal areas (F = (4.76) = 10.07; p =0.00). However, there was no significant difference in the mean frequency values. When the participants’reaction times were examined, it is found that they press the button faster for the stimuli they need topres (correct situation) then they fort he stimuli they should not pres (wrong situation). In light of theseresults, it is thought that the N-back task can provide a illuminating results to understand working memoryprocesses.