YARALANMALARI ÖNLEMEDE OKUL TEMELLİ EĞİTİM PROGRAMLARI: SİSTEMATİK DERLEME / SCHOOL BASED TRAINING PROGRAMS FOR PREVENTING INJURIES: SYSTEMATIC REVIEW

Özet

Çalışma öğrencilerde yaralanmaları önlemeye yönelik okul temelli eğitim programlarının etkililiğini değerlendirmek ve öğrencilerin güvenlik önlemi almaları, kendini koruma becerileri, davranışları ve bilgileri üzerindeki etkilerini belirlemek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Sistematik derlemede; “Pubmed, Wiley Interscience, Sciencedirect, Cochrane Library ve EBSCOhost olmak üzeri 5 veri tabanından ulaşılabilen, 2000-2019 yılları arasında yapılan araştırmalar incelenmiştir. Çalışmada Türkçe ve İngilizce olarak “Okul temelli yaralanma önleme programları" "Çocuk ve adolesanlarda yaralanmaları önleme", "Çocuk ve adolesanlarda istemsiz yaralanmalar", "Okul yaralanmaları" anahtar kelimeleri kullanılmıştır. Bu bağlamda; araştırmaya dahil edilme kriterlerine uyan 7 çalışma sistematik derleme kapsamında değerlendirilmiştir. Sistematik derlemeye dahil edilen araştırmaların 5’i randomize kontrollü deneysel, 2’si yarı deneysel araştırma tasarımına sahiptir. Eğitim programları, akran öğretimi, birden fazla eğitim oturumları, çeşitli yaklaşımlar (örneğin, güvenlik ekipmanlarının sağlanması, ailelere güvenlik ile ilgili mektup gönderilmesi, öğrencilere güvenlik konulu ev ödevi verilmesi ve ders müfredatına güvenlik konularının eklenmesi) yer almıştır. Elde edilen araştırma sonuçlarına göre okul temelli uygulanan eğitim programlarının farklı kültürlerde ve eğitim sistemlerinde yapılmış olmasına rağmen yaralanmaları önlemede etkili olduğu saptanmıştır. Çalışmaların etkili olduğu alanlar trafik, spor, yangın ve yaya güvenliğidir. Bu sistematik derlemede incelenen çalışmalar yaralanmaları önlemede bize rehber olsa da okul temelli yaralanma önleme programlarının yaralanma olayları üzerindeki etkisini değerlendirmek için daha yüksek kaliteli çalışmalara ihtiyaç vardır.

Abstract

The aim of this study was to evaluate the effectiveness of school-based education programs to prevent injuries and to determine the effects of students on security measures, self-protection skills, behaviors and knowledge. In this systematic review; “The researchers conducted between 2000-2019, which can be accessed from 5 databases such as Pubmed, Wiley Interscience, Sciencedirect, Cochrane Library and EBSCOhost, were examined. “School-based injury prevention programs", “Preventing injuries in children and adolescents”, “Unintentional injuries in children and adolescents” and “School injuries” were used in the study in Turkish and English. Of the studies included in the systematic review, 5 were randomized controlled experimental designs and 2 were semi-experimental research designs. Training programs, peer teaching, multiple training sessions, various approaches (eg, providing safety equipment, sending letters to parents about safety, assigning homework on safety to students, and adding safety issues to the curriculum). According to the results of the research, although school based education programs were conducted in different cultures and education systems, it was found to be effective in preventing injuries. The areas where the studies are effective are traffic, sports, fire and pedestrian safety. Although the studies reviewed in this systematic review guide us to prevent injuries, higher quality studies are needed to evaluate the impact of school-based injury prevention programs on injury cases.