Dergiler / Eskişehir Teknik Üniversitesi Bilim ve Teknoloji Dergisi - C Yaşam Bilimleri Ve Biyoteknoloji / 2018 / Cilt: 7 - Sayı: 2

Anadolu Bombus lapidarius L. (Apidae: Hymenoptera) populasyonlarının genetik yapılanması

Genetic structuring of Anatolian Bombus lapidarius L. (Apidae: Hymenoptera) populations

Sayfa
180–195
DOI
—

Özet

Anadolu, Avrupa’nın günümüz biyoçeşitliliğine önemli derecede katkı sağlayan bölgelerden birisidir. Bazı günümüz orta ve kuzey Avrupa populasyonlarının buzul dönemlerinde Anadolu’da barınmış populasyonlardan giden öncülerce oluşturulduğu savunulmaktadır. Soğuk tercih eden hayvanlar yayılış örüntülerinde buzul dönemlerinde genişleme buzullar arası dönemlerde ise daralma sergiledikleri için model organizmalar olarak kabul edilmektedir. Bu kapsamda Anadolu’nun tarihsel biyocoğrafyası ve genetik çeşitliliği konusunda bilgi edinmek amacıyla Karadeniz bölgesinde yayılış gösteren Bombus lapidarius’un 14 kadar populasyonundan COI ve nCTB gen bölgeleri çalışılmıştır. Her iki belirteç açısından da haplotip çeşitliliği ve özgün haplotip sayısı yüksek olup, populasyonlar arasında anlamlı bir genetik farklılaşma saptanmıştır. Özellikle Doğu-Batı farklılaşması Karadeniz boyunca desteklenmektedir. Tüm analizlerde Doğu 4 ve Doğu 5 populasyonlarının diğer populasyonlardan belirgin olarak farklı olduğu görülmektedir. Bu farklılaşma populasyonların coğrafik yayılış örüntüleri ile doğrudan ilişkilidir. Aynı zamanda bu populasyonlar ayrı bir soy hattı oluşturmaktadır. Ayrıca Batı populasyonları son türemiş populasyonlar olarak görülmektedir.

Abstract

Anatolia is one of the important regions which have contributed to current biodiversity of Europe. It is suggested that some of the current central and northern populations of Europe have been originated from populations took refuge during glacial ages. Cold preferring animals are accepted as model organisms because they exhibit range expansion and range contraction patterns during glacial and interglacial periods, respectively. In order to improve our knowledge on biogeography and genetic diversity of Anatolia, the distribution pattern of Bombus lapidarius were investigated in the Black Sea region using COI and nCTB genes from 14 populations. High numbers of unique and diverse haplotypes were observed in both markers, suggesting genetic differentiations among populations. East-West differentiation is particularly supported throughout the Black Sea region. All analyses indicate that the East 4 and East 5 populations exhibit significantly differentiation from other populations. This differentiation is directly related to the geographical distribution patterns of populations. These populations constitute a separate lineage at the same time. In addition, Western populations can be accepted as recently derived populations.

Anahtar kelimeler: mtDNA, NUMT, Anadolu, filocoğrafya, genetik yapı