Dergiler / Dokuz Eylül Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi / 2018 / Cilt: 5 - Sayı: 1

OLGULAR VE DEĞERLER ARASINDAKİ DİKOTOMİK AYRIMIN WITTGENSTEIN’DA “ANLAM” KURAM(LAR)I KAPSAMINDA BİR DEĞERLENDİRİLMESİ

Sayfa
19–44
DOI
—

Özet

Wittgenstein’ın dil açısından yanıtını aradığı temel soru “anlamın nasıl mümkünolduğu”dur. Onun ilk dönemini ifade eden Tractatus ve ikinci dönemini ifade edenFelsefe İncelemeleri’nde bu soruya verdiği yanıtlar birbirinden oldukça farklıdır. Bumetindeki amacımız, bu birbirinden farklı anlam kuramları kapsamındaWittgenstein’da olgular ve değerler arasında keşfettiğimiz dikotomik ayrımınkendini ne şekilde ortaya koyduğunu gösterebilmektir. Bu bakımdan metin,Wittgenstein’ın her iki döneminde de söz konusu olan dikotomik ayrımın, onunanlam kuramı kapsamında kendini sunuyor olduğu temel iddiası çevresindeşekillenir. Bu doğrultuda öncelikle onun Tractatus adlı yapıtında yer verdiği anlamkuramına bakılacaktır. Burada öncelikle Wittgenstein’ın temel amacından hareketleserimlemeye çalışacağımız bu ilk anlam kuramının olgular ve değerler arasında nasılaşılması güç bir duvar ördüğünü göstermeye çalışacağız. Akabinde, Felsefeİncelemeleri’ne dönüp, buradaki anlam kuramını incelemeye yöneleceğiz. Buradaise ilk dönemdeki anlam kuramının “neden ve nasıl” bir değişikliğe uğradığınıortaya koymak suretiyle, olgu ve değerler alanına yönelik statü değişikliklerininizlerini sürmeye çalışacağız. Bu açılardan metin, düşünce tarihinde bulunan buayrımı Wittgenstein özelinde “dil” açısından değerlendirmeye çalışarak, bu konuyayeni bir bakış aşısı sunma gayreti taşır.

Anahtar kelimeler: Dil, Anlam, Olgu