Sokrates ve Kentin İstikrarı

Özet

Atinalılar kentin istikrarını kentin bütün sorunları hakkında herkesin özgürce fikrini söyleyebilmesinde ve kenti ilgilendiren meselelerin yurttaşlar topluluğunca tartışılarak bir karara bağlanması ilkesinde görmekteydi. Ama bu ilkeye karşı olan bir grup Atinalı iki kez yönetimi ele geçirip kente büyük acılar yaşattı. Bu iki krizi de savıp genel bir afla yeni bir başlangıç yapmaya çalışan Atinalılar, demokrasiyi darbeyle ortadan kaldırma hevesinin hala devam ettiğini anlayınca, kenti bu hareketin fikir babası olarak gördükleri Sokrates’ten kurtarırlarsa, kent için sürekli bir istikrarsızlık, bir şiddet ve çatışma unsuru olan bu hareketten de kurtarmış olacaklarını düşündüler. Atinalıların amacı belki Sokrates’i öldürmek değildi; Sokrates’in artık konuşmaması ya da Atina’yı terk etmesi onlar için kabul edilebilir bir şeydi. Ama o susmayı ya da Atina’yı terk etmeyi değil, ölmeyi seçti. Bu makalede, mahkemenin Sokrates için verdiği hüküm gibi bir hükmün, arkasından da Sokrates’inki gibi bu hükme uyma kararının bir kente istikrar getirmesinin, kentteki toplumsal ve siyasal çatışmalara son vermesinin mümkün olup olmadığı tartışılacak; bir kentte şiddet ve çatışmadan uzak istikrarlı bir toplumsal ve siyasal gerçeklik yaratmanın yolunun nereden geçtiği sorusuna bir yanıt verilmeye çalışılacaktır.