Tarsus Müzesi’nden Bir Aedicula Kabartması Olarak ‘Antiokheia Tykhe’si

Özet

Tarsus Müzesi’ne bağlı Aziz Paulus Kilisesi’nin –Anıt Müze– bahçesinde, revak altında bulunan eser, mimari bir eleman olan aedicula’nın önündeki bir konsol üzerinde oturan bir kadın betimlemesine sahiptir. Her ne kadar başı korunamamış olsa da, ikonografik özellikleri onun Antiokheia Tykhe’si olduğuna dair şüphe bırakmaz. Kolların ve bacakların pozisyonu olsun, figürün torsion’u ve Orontes nehri ile aralarındaki zıt duruş veya sol ve sağ kol arasında uzanan kıvrım gibi benzerlikler, Tarsus Tykhe’sinin de başarılı bir replik olduğunu göstermektedir. Az sayıdaki benzer örnek ışığında, Tykhe’nin MS II. yüzyıla tarihlendirilmesi mümkün görülmektedir. Zaten istatistiki bir genelleme yapıldığında Tykhe heykelciklerinin üretiminin MS II. yüzyılda yoğunlaştığı dikkati çekmektedir. Heykelin giysisinin sunduğu stilistik veriler mimari bezeme tarafından da desteklenmektedir ve eser, geç Hadrianus Dönemi’ne ve hemen sonrasına tarihlendirilebilmiştir. Heykelin aedicula’nın sütunları içerisinde değil de, önünde ve bir konsol üzerinde yükseldiği bir kom-pozisyonun örnekleri bilinmemektedir. Bu durum, heykelde ve süslemede de takip edilen yerelliğin mimari tasarımdaki bir yeniliği olarak yorumlanabilir. Aedicula, kamusal yapıların iç ve dış cephe mimarisinde kullanılmaktadır. Tykhe heykeli bulunan aedicula, Tarsus'taki kamusal bir yapıya ait olmalıdır.

Abstract

In the garden of the church of St. Paul, which is part of the Tarsus Archaeological Museum, an architectural piece with a figural high relief is to be observed: In front of an aedicula is a console, on which a woman in high relief is seated. Eventhough the head of the woman is not preserved, her iconographical features show obviously that she presents the Tyche of Antiokheia: The position of her arms and legs, the torsion of her body and the contrary movement of Tyche and Orontes as well as the fall of the drapery between the left and right arms all point out to a successful replica of Tyche in Tarsus. As the high relief figure of Tyche handled in this article shows quite local stylistic features, only few comparison material is available; according to those, it seems possible to date Tyche to the IInd century AD. This date is supported by the stylistical characteritics of the archi¬tectural decoration and the piece is to be dated to the late Hadrianic Period and maybe just thereafter. The fact that the figure of Tyche is not positioned within the columns of the aedicula but in front of it and on a console, seems to be so far unique. This must be interpreted as a new local architectural design. The local taste can be traced also in the details of Tyche as well as in the architectural decoration. Aediculae are applied to the interior and exterior fassades of public buildings so that it can be suggested that this piece with Tyche can also be part of a public edific