Dergiler / Bitlis İslamiyat Dergisi / 2019 / Cilt: 1 - Sayı: 2

Birgi Tarihi Mezar Taşları

Sayfa
55–69
DOI
—

Özet

Türkler İslamiyeti Kabul ettikten sonra, eski bazı geleneklerini de beraberlerinde getirmişlerdir. Bunlardan birisi de mezar ve mezar taşlarıdır. Kurgan denilen anıt mezarlar türbe ve künbet olarak, balbal adını verdikleri mezar taşlarının yerini şahideler almıştır. Karahanlıların Müslüman olmalarından sonra ortaya çıkan türbe ve künbetler, Anadolu’un fethinden sonra Anadolu sathına yayılmış birbirinden güzel örneklerle varlığını devam ettirmişlerdir. bunun ilk güzel örnekleri Ahlat’ta verilmiştir. Adeta bir açık hava müzesi görünümünde olan Selçuklu mezarlığı ile Emir Bayındır künbedi çarpıcı örnekler olarak günümüze kadar varlıklarını korumuşlardır. Önce Selçuklular, daha sonra Beylikler ve Anadolu’da birliği sağlayarak cihan imparatorluğu kuran Osmanlılar döneminde yapılan; cami, mescid, medrese, kervansaray, hamam, köprü, sebil, bedesten, imaret, külliye gibi birçok mimari eserler yanında değişik mimari tarzlarda birbirinden güzel türbe ve künbetler, sandukalı, şahideli mezarlar inşa ederek, Anadolu’ya damgalarını vurmuşlardır. Anadolu Selçuklu Devletinin yıkılışından sonra, Birgi dolaylarında kurulan Aydınoğlu Beyliği, daha sonra bölgenin Osmanlılara geçmesinden sonra Osmanlılar döneminde o yörede inşa edilen değişik mimari eserlerle bereber, bütün olumsuzluklara rağmen, çok sayıda mezar taşı günümüze kadar gelebilmiştir. Bu çalışmamızda, Birgi yöresinde tespit ettiğimiz çok sayıda tarihi mezar taşlarını tipolojik özellikleri ve içerikleri bakımından inceleyerek okuyucuların istifadesine sunmak istiyoruz.

Anahtar kelimeler: : Birgi, Mezar Taşı, Şahide, Kitabe