Dergiler / Bingöl Araştırmaları Dergisi / 2015 / Cilt: 1 - Sayı: 2

ŞEHİRDEN İNSANA İNSANDAN HAKİKATE UZANAN BİR ESER OLARAK HARPUT ŞEHRENGİZİ

HARPUT ŞEHRENGİZİ AS A WORK FROM CITY TO HUMAN, FROM HUMAN TO THE TRUTH

Sayfa
19–40
DOI
—

Özet

Harput Şehrengizi, Metin Önal Mengüşoğlu’nun önemli eserlerindendir. Geçmiş ve gelecek arasında bir Harput seyrinin yer aldığı eserde, şehrin güzellikleri yanında İslami göndermeleriyle ölüm, keder, anılar ve acılar işlenir. Bu bakımdan eser, türünü aşan tematik unsurlarla bir farklılık oluşturur. Eserde özellikle şiirsel üslubun, zengin bir kültürel mirası barındıran Harput’la pekişmesi, şehir ve insan arasındaki estetik ilişkiyi somutlaştırır. Şehre ait folklorik malzeme eşliğinde, zamana direnen bir Harput ruhunun ve bilincinin yüceltildiği görülür. Bu yüceltmeye kaynaklık etmesi bakımından yegâne unsur olarak da ilahi öğreti ön plana çıkarılır. Şehrin değerler manzumesi kayıt altına alınırken, ‘şehir’, ‘insan’ ve ‘hakikat’ üçlüsü arasındaki ilişki önem kazanır.

Abstract

Harput Şehrengizi is among the important works of Metin Önal Mengüşoğlu. In this work which gives place to an observation over Harput between the past and future, not only the beauties of the city but also topics of death, grief, memories and pains are treated through Islamic allusions. In this sense, the work has a unique characteristic thanks to the thematic factors which go beyond its own literary genre. Especially the enhancement of poetic style with Harput which comprises a rich cultural heritage embodies the aesthetical relationship between city and human. In the company of folkloric materials of the city, it can be seen that the Harput spirit and conscious are glorified. Divine doctrine being the only source for this glorification is highlighted. The relationship between “city”, “human” and “the truth” gains importance while the poem of city values is recorded.

Anahtar kelimeler: Şehir, Harput, Harput Şehrengizi, Metin Önal Mengüşoğlu, insan-hakikat ilişkisi