Adana Katı Atık Toplama Tesisinin Mevcut Yer Seçim Uygunluğunun Konumsal Bilgi Teknolojileri ile Değerlendirilmesi

Evaluation of the Location Selection Suitability of Adana Municipality Solid Waste Facility with Spatial Information Technologies

Özet

Belediye katı atık tesisleri dünyadaki kentleşme, sanayileşme, nüfus artışı ve teknolojik gelişmelerin sonucu karar vericilerin (mimarlar, şehir plancıları, yerel makamlar, bakanlar vb.) en uygun yer seçmesine önem kazandırmaktadır. Ancak, uygun depolama alanını belirlemek ve değerlendirmek için çevresel, sosyal, ekonomik ve teknik faktörleri içeren çok disiplinli çalışmalara ihtiyaç vardır. Bu nedenle, bu çalışma Adana’daki çevresel ve sosyo-ekonomik kısıtlamaları dikkate alarak mevcut belediye katı atık tesisinin alan uygunluğu değerlendirmek için çok kriterli bir model geliştirmeyi amaçlamaktadır. Bu bağlamda öncelikle depolama sahası uygunluk kriterleri literatür araştırması ile belirlenmiştir. İkinci aşamada her kriter katman olarak belirlendi ve uygun ve uygun olmayan alanlar Coğrafi Bilgi Sistemleri ortamında analiz edilmiştir. Üçüncü aşamada ise kriterlerin değer aralıkları fuzzy (bulanık mantık) yöntemiyle standardize edilmiştir. Son olarak standardize edilen katmanlar çakıştırılarak uygunluk haritası elde edilmiştir. Sonuç olarak, karar vericiler katı atık depolama sahası için uygun yerin değerlendirilmesi ve seçilmesi gerekliliği ile karşı karşıya kalarak bu çok kriterli analiz yönteminden faydalanabilir. Mevcut katı atık depolama alanının çevre ve sosyal yaşam üzerindeki olumsuz etkilerden dolayı en uygun alan olmadığını göstermektedir, ancak bu çalışma yeni katı atık depolama alanlarının seçiminde ekonomik ve ekolojik faydalar sağlayacaktır.

Abstract

Municipal solid waste (MSW) gain importance for decision maker (architects, city planners, local authorities, ministries, etc.) to select suitable location, as a results of the rapid urbanization, industrialization, population growth, and technological development in the world. However, multidisciplinary studies involving environmental, social, economic and technical factors are required to decide and evaluate suitable landfill location. Therefore, this study aims to develop a multi-criteria model for evaluating the land use suitability for existing MSW considering environmental and socio-economic constraints in Adana, Turkey. In order to achieve this goal, firstly landfill suitability criteria and their evaluated values were defined by literature review. Secondly, each criteria were defined as a layer and then suitable and unsuitable area were analysed by Geographic Information Systems (GIS). Thirdly, the criteria were standardized to equalize the value ranges with each other by Fuzzy method. Finally, the standardized criteria maps were overlaid and MSW suitability class were determined in the result map. Consequently, the decision-makers, faced with the need of evaluating and selecting the suitable location for MSW landfill can benefit from this multi-criteria model. The findings of the research indicate that existing MSW landfill is not the best suitable area due to the negative effect on environment and social life, however, this study will provide economic and ecological benefits in the selection of new MSW storage sites.