Sınıf Öğretmeni Adaylarının Fen Öğretiminde Öğretmen Öz yeterlik inanç Düzeyleri ile Zeka Türleri Arasındaki ilişkinin Değerlendirilmesi

Özet

Bu araştırmanın temel amacı sınıf öğretmeni adaylarının fen öğretiminde öğretmen öz yeterlik inanç düzeyleri ile zeka türleri arasındaki ilişkiyi değerlendirmektir Tarama modelinde hazırlanmış olan bu araştırmanın çalışma grubunu Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi ve Çukurova Üniversitesi Eğitim Fakültesi Sınıf Öğretmenliği bölümlerinin 1 2 3 ve 4 sınıflarında öğrenim gören 363 öğretmen adayı oluşturmuştur Araştırmada veri toplama aracı olarak sınıf öğretmeni adaylarının fen öğretiminde öz yeterlik inancı ölçeği STEBI Enochs Riggs 1990 ve çoklu zeka kuramı ölçeği Saban 2001 kullanılmıştır Verilerin analizinde bağımsız gruplar t testi tek yönlü ANOVA LSD analizi betimsel analiz ve Pearson korelasyon katsayısı kullanılırken ölçeklerin güvenirlik katsayılarının hesaplanmasında Cronbach alpha katsayısı kullanılmıştır Araştırma verileri SPSS 11 5 programı ile analiz edilmiştir Araştırma verilerinin değerlendirilmesi sonunda; öğretmen adaylarının fen öğretiminde öz yeterlik inançlarının orta düzeyde olduğu belirlenirken adayların inanç düzeylerinin ölçeğin hem genelinde hem de alt boyutlarında cinsiyete ve öğrencilerin okudukları sınıflara göre anlamlı fark göstermediği belirlenmiştir Ayrıca öğretmen adaylarının zeka türleri ile cinsiyetleri arasında anlamlı bir ilişki olmadığı tespit edilmiştir Her zeka türünde “çok gelişmiş” düzeyde zeka puanına sahip bireyler bulunduğu belirlenirken en fazla “çok gelişmiş” düzeyde zeka puanına sahip birey içeren zeka türünün mantıksal matematiksel olduğu belirlenmiştir Diğer taraftan öğretmen adaylarının fen öğretimi öz yeterlik puanları ile zeka puanları arasında ve zeka puanlarının birbirleri arasında düşük ve orta düzeyde anlamlı ilişkiler olduğu tespit edilmiştir Ayrıca fen öğretiminde öz yeterlik inancı ölçeği puanlarının zeka türleri gelişmişliğine göre ANOVA sonuçları incelendiğinde; adayların öz yeterlik inanç puanları arasında zeka türü gelişmişliğine göre anlamlı farklar bulunmuştur Anlamlı farklılığın hangi gelişmişlik düzeyleri arasında olduğunu bulmak için yapılan LSD testi sonucuna göre zeka türlerinin çok gelişmiş gelişmiş orta düzeyde gelişmiş ve biraz gelişmiş düzeylerine sahip bireylerin öz yeterlik inancı puanları arasında anlamlı farklar olduğu belirlenmiştir Araştırma sonunda elde edilen bulgular ışığında öneriler sunulmuştur Anahtar kelimeler: Öz yeterlik inancı çoklu zeka ve fen öğretimi

Abstract

The main purpose of this research is to evaluate the relationship between primary school teacher candidates’ teacher self efficacy belief levels in science teaching and their intelligence types This research was prepared by survey model The sample of this research consists of 363 teacher candidates attending first second third and fourth grades of Gazi University Faculty of Education Department of Primary Education and Cukurova University Faculty of Education Department of Primary Education To collect data The Science Teaching Efficacy Belief Inventory STEBI Enochs Riggs 1990 and Scale of Multiple Intelligence Saban 2001 were used To analyze data independent samples t test one way ANOVA LSD analysis descriptive analysis and Pearson correlation coefficient were chosen Cronbach’s alpha coefficient was calculated in order to establish reliabilities of the instruments SPSS 11 5 package programme was used during these analyses At the end of the study findings revealed that teacher candidates’ self efficacy belief level is average Meaningful differences weren’t determined between the candidates’ self efficacy beliefs according to their genders and grades of classroom in both general of the scale and subscales There is no meaningful correlation between the genders of the candidates and their intelligence types There are “strongly developed” level candidates in all types of intelligences Among the intelligence areas logical mathematical intelligence includes the most of the “strongly developed” level candidates It is determined that there are low and average level meaningful correlations between the candidates’ self efficacy scores and intelligence scores and between all of the intelligence scores In respect of ANOVA findings there are meaningful differences between candidates’ self efficacy scores according to different development levels of types of intelligence At the end of the study some proposals were put forward toward the educational practices and other related researches Key words: Self efficacy belief multiple intelligence science teaching

Anahtar kelimeler: Anahtar Kelimeler Öz-yeterlik inancı, çoklu zeka ve fen öğretimi