Dergiler / Balkan Sosyal Bilimler Dergisi / 2018 / Cilt: 7 - Sayı: 13
EKONOMİK BÜYÜME, FİNANSAL GELİŞME, ENERJİ TÜKETİMİ VE DIŞ TİCARETİN ÇEVRE KİRLİLİĞİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ: TÜRKİYE EKONOMİSİ İÇİN BİR NEDENSELLİK ANALİZİ (1960-2013)
- Sayfa
- 26–43
- DOI
- —
Özet
Literatürde çevre kirliliği ve bunu belirleyen faktörler önemli ölçüde tartışılmaktadır. Çevre kirliliğinin ölçülmesinde en çok kullanılan gösterge karbondioksit salınımı olduğu için bu çalışmada bu değişken çevre kirliliğini ölçmede kullanılmıştır. Çevre kirliliğinin en temel belirleyicileri arasında ekonomik büyüme, finansal gelişme, enerji tüketimi ve dış ticaret yer aldığı için bu çalışmada bu değişkenler ile karbondioksit salınımı arasındaki ilişkiler Türkiye ekonomisi bağlamında 1960-2013 döneminde ele alınmıştır. Burada söz konusu değişkenler arasındaki ilişki Granger nedensellik analizi çerçevesinde araştırılmıştır. Serilerin durağanlık analizi ADF ve PP testleriyle yapılmıştır. Çalışmadan elde edilen bulgulara göre tüm değişkenlerin birinci farkı alındığında durağan hale geldiği görülmüştür. Granger nedensellik analizi için gerekli olan uygun gecikme uzunluğu VAR modeli yardımıyla 1 olarak belirlenmiştir. Söz konusu gecikme uzunluğu kullanılarak Granger nedensellik sonuçları elde edilmiştir. Nedensellik analizine göre karbondioksit salınımından enerji tüketimine ve dış ticaretten karbondioksit salınımına doğru işleyen bir Granger nedenselliği tespit edilmiştir. Bunun yanı sıra enerji tüketimi, finansal gelişme ve ekonomik büyümeden karbondioksit salınımına doğru işleyen bir nedensellik belirlenememiştir.
Abstract
Environmental pollution and its determinants have been significantly discussed in the literature. This variable is used to measure environmental pollution since the most used indicator for measuring environmental pollution is carbon dioxide emissions. Since economic growth, financial development, energy consumption and foreign trade are among the most important determinants of environmental pollution, in this study, the relations between these variables and carbon dioxide emissions are dealed with over the period of 1960-2013 in the context of Turkish economy. Stationarity analysis of the series is conducted by ADF and PP tests. The cointegration relationship between the variables is investigated through Johans-Juselius cointegration method whereas the causal linkages between the variables is examined by the Granger causality test. According to the findings obtained from the study, it is observed that all variables are stationary in their first difference. The appropriate lag length is determined as 1 by the VAR model. The results of cointegration analysis indicate that there exists a long run relationship between the variables. According to the causality analysis, there exists a Granger causality from carbon dioxide emissions to energy consumption. There also exists a Granger causality from foreign trade to carbon dioxide emissions.