Dergiler / Balıkesir İlahiyat Dergisi / 2020 / Sayı: 12
Arap Edebiyatında Lâmiyye Literatürü
- Sayı
- 2020 · Sayı: 12
- Sayfa
- 193–222
- DOI
- —
Özet
Arap edebî literatüründe lâm kafiyesi üzerine mürettep kasideler, “lâmiyye” olarak adlandırılmıştır. Ancak çalışmamız, literatürde “Lâmiyye” adıyla meşhur olanlarla sınırlandırılmıştır. Böylece söz konusu lâmiyyeler, şerh, hâşiye, tahmis ve tarîzleriyle beraber inceleme konusu yapılmıştır. Bu kapsamda konuyla ilgili temel kavramlardan “revî”, “kafiye” ve “lâmiyye” sözcüklerine değinildikten sonra, “Lâmiyyetu’l-Arab”, “Lâmiyyetu Kâ‘b”, “Lâmiyyetu’l-Acem”, “Lâmiyyetu’ş-Şâtibiyye”, “Lâmiyyetu’l-Hâcıbiyye”, “Lâmiyyetu’z-Zekkâk”, “Lâmiyyetu İbn Teymiyye”, “Lâmiyyetu’l-Hind”, “Lâmiyyetu’l-Cezâiriyye”, “Lâmiyyetu’r-Rûm”, “Lâmiyyetu’ş-Şuraf”, “Lâmiyyetu İbni’l-Verdî” ve “Lâmiyyetu’s-Sâvî” isimli lâmiyyeler örnek olarak incelenmiştir. Bu çalışmada bahsi geçen lâmiyyelerin yazarları hakkında kısaca bilgi verilerek, lâmiyyelerin konularına temas edilmiş ve bu lâmiyyeler etrafında kaleme alınan şerh, hâşiye, tahmis ve tarîz gibi eserler hakkında da bilgi verilmeye çalışılmıştır. Arap edebî literatüründe yukarıda zikrettiğimiz lâmiyyeler dışında olanlar, “diğer lâmiyyeler” başlığı altında ele alınmıştır. Son olarak çalışmanın özetlenmesi ve gerekli yorumların yapılmasıyla makale tamamlanmıştır.
Abstract
In the Arabic literature, the qasidahs built on the rhyme of lâm are called “lamiyya”. However, our study is limited to those famous as a "Lamiyya" in the literature. Thus, the aforementioned lamiyyahs were examined with the interpretations, footnotes, takhmees, and innuendoes written about them. In this context, after the definitions of “rawî”, “qafiya” and “lâmiyyah” words, which are the basic concepts related to the subject, “lamiyat al-Arab”, “lamiyat Ka‘b”, “lâmiyat al-‘Ajam”, “lamiyat Shatibiyyah”, “lamiyat al Hâjiybiyyah”, “lamiyat al-Zekkâk”, “lamiyat Ibn Taymiyyah”, “lamiyat İndia”, “lamiyat al-Jazairiyya”, “lamiyat al-Şoraf”, “lamiyat al-Rum”, “lamiyat Ibn al-Wardi” and “lamiyat Sâwî” were examined. Thus, information was given about the authors of the aforementioned lamiyyahes, and attention was drawn to the subjects they wrote about. In addition, information was given about works such as interpretations, footnotes, takhmees, and innuendoes that were written about those lamiyyahs. In the Arabic literature, other than those we have mentioned are briefly referred under the title of “other lamiyyahes”. Finally, the study has been completed by summarizing the article and making the necessary comments.