Dergiler / Avrasya Sosyal ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi / 2018 / Cilt: 5 - Sayı: 1
MOBBING KAVRAMI: KAVRAMSAL BİR ÇERÇEVE
- Sayfa
- 32–42
- DOI
- —
Özet
Değişen ve gelişen yeni iş dünyasında, mobbing olgusu sıklıkla karşılaşılan ve çalışanların maruz kaldığı kavramlardan biri olarak karşımıza çıkmaktadır. Çalışanlar ve örgütler için iş yerinde problem haline gelen kavrama verilen hassasiyet ve önem giderek artmaktadır. Bununla birlikte, mobbing ile mücadele edilmesi de giderek önem kazanmaya başlamıştır. Zamanında fark edilip gerekli önlem alınmaz ise yıkıcı ve olumsuz sonuçlara yol açacağı bilinmektedir. Mücadele edilebilmesi için de gerçekten mobbing davranışının olup olmadığının doğru tanımlanması gerekmektedir. Bu doğrultuda, kavrama ilişkin gerekli farkındalığın yaratılması ve davranışın mobbing olduğuna dair bilincin oluşması gerekmektedir. Mobbing kavramının geçmişine baktığımızda, ilk olarak 1960’lı yıllarda Avusturyalı etolojist Kondrad Lorenz tarafından hayvanlar üzerinde yapılan çalışmada kavramın ele alındığı görülmektedir (İlhan, 2010:1179). Daha sonralarında ise, iş yerinde mobbing kavramı olarak Leymann tarafından ortaya atılmıştır (Tetik, 2010:84). Mobbing , meslektaş ve çalışma gruplarına karşı yapılan agresif ve psikolojik saldırıdır (Sheehan, 2004:3). Bir başka tanıma göre, örgüt üyeleri arasında meydana gelen sözlü, sözlü olmayan ve fiziksel şiddet içermeyen, kişiye yönelik yapılan negatif davranışlar olarak tanımlanmaktadır (Matthiesen, Einarsen, 2007:86). İlgili literatür incelendiğinde, davranışın kişilere yönelik olması, negatif, saldırgan ve psikolojik saldırılar olması tanımların ortak özelliğidir. Geçmişten günümüze kadar gelen, çalışma hayatındaki önemli sorunlardan bir tanesi olarak görülmektedir. Bu çalışmada, öncelikli olarak mobbing kavramı ele alınarak, kavrama ilişkin gerekli farkındalığın yaratılması hedeflenmektedir. Bu doğrultuda, literatürde ilgili tanımlar ve mobbing sürecinde yer alan mobbing uygulayanlar, mobbing mağdurları ve mobbing izleyicileri kavramlarının yanı sıra, kavramın yarattığı olumsuz sonuçlara yer verilecektir.
Abstract
With the changing and developing business world, mobbing phenomenon is often confronted as one of the concepts that employees expose to it. The concept has become a problem for employees and also organizations. It began to give the necessary sensitivity and importance to this problem. At the same time, fighting with mobbing has become increasingly important. To not cause destructive and negative consequences, the necessary precautions have to take. In order to fight, it is important to define mobbing behavior correctly. When the literature examined, the concept of mobbing is first seen in the 1960s by the Austrian ethologist Kondrad Lorenz in the study on animal groups (İlhan, 2010:1179). Later, however, the concept was introduced as mobbing at work by Leymann (Tetik, 2010:84). Mobbing is agressive and psychological attacks towards to colleagues and working groups (Sheean, 2004:3). According to another definition, it is both verbal and non-verbal, but not physical harrassment, negative behaviors among organization members (Matthiesen, Einarsen, 2007:86). When the relevant literatüre is examined, the common characteristic of definitions are negative, agressive and psychological attacks directed to the person. From the past to the present day, it was seen as one of the important problems in work life. In this study, primarily with discussing the concept of mobbing, it was aimed to create the necessary awareness about the concept. In this context, the relevant definitions and the concepts of mobbing practitioners, mobbing victims and mobbing viewers and also negative consequences of mobbing will be included to the study.