JEAN BAUDRILLARD’IN FELSEFESİNDE REKLAM

Özet

Çağımızın önde gelen figürlerinden biri olan Fransız sosyolog Jean Baudrillard toplum, tüketici, tüketim ve reklam gibi pek çok konuda ortaya koyduğu düşünceleriyle dikkat çekmektedir. Reklamın ortaya çıktığı ilk günden itibaren tüketim evreninde büyük bir role sahip olması birçok düşünür gibi Baudrillard’ın da dikkatini çekmiştir ve bu konudaki fikirleri neredeyse tüm eserlerine yansımıştır. Baudrillard’a göre giderek zenginleşen toplumda kişiler metalaşarak ve nesneleşerek tüketim toplumunu oluşturmaktadırlar. Tüketim toplumunun oluşumunda, işleyişinde ve ilerleyişinde reklamın önemi büyüktür. İnsanlar artık ihtiyaç için değil, psikolojik doyum için tüketmeye başlamışlardır ve mal veya hizmet yerine semboller satın almaktadırlar. Bu düzende reklam tetikleyici, yol gösterici ve ödüllendirici olarak yerini almaktadır. Bu çalışmanın amacı Jean Baudrillard’ın reklama bakış açısının, reklamı ele alış biçiminin ve reklam ile ilgili düşüncelerinin tespit edilmesidir. Yöntem olarak yazılı eserlerin, yazarın kendisinin, yakın ve uzak çevresinin, yaşadığı olayların, toplumun vb. faktörlerin birleşiminden oluştuğunu ve eserlerin incelenmesi ile içerisinde yer alan fikirlerin tespit edilebileceğini öne süren edebiyat sosyolojisi kullanılmıştır. Bu yöntemle Baudrillard’a ait 26 kitap incelenmiş, reklam ile ilgili fikirler öncelikle kodlanmış ve ardından ortak kodlar bir arada olacak şekilde analiz edilmiştir. Baudrillard farklı konularda ele aldığı bu 26 kitaptan 9’unda reklam konusuna yer vermiştir. Baudrillard’ın reklamı, tüketim toplumu, endüstri, üretici güçler, tüketici, teknoloji, sosyal ve psikolojik olgular kapsamında değerlendirdiği görülmektedir.

Abstract

French sociologist Jean Baudrillard, one of the leading figures of our age, draws attention with his thoughts on many subjects such as society, consumer, consumption and advertising. The fact that advertising has a great role in the consumption universe from the first day it emerged has drawn the attention of Baudrillard, as well as many other thinkers, and his ideas on this subject have been reflected in almost all of his works. According to Baudrillard, in an increasingly wealthy society, people form a consumer society by becoming commodified and objectified. Advertising is of great importance in the formation, functioning and progress of the consumer society. People have started to consume for psychological satisfaction, not for need, and they buy symbols instead of products or services. In this order, it takes its place as a trigger, guiding and rewarding. The aim of this study is to determine Jean Baudrillard's point of view on advertising, the way he handles advertising and his thoughts on advertising. As a method, Sociology of Literature, which claims that written works consist of a combination of factors such as the author himself, his immediate and distant environment, the events he lived, the society, etc. With this method, 26 books belonging to Baudrillard were examined, the ideas about the advertisement were first coded and then analyzed in a way that the common codes were together. Baudrillard included the subject of advertising in 9 of these 26 books on different subjects. It is seen that Baudrillard evaluates advertisement within the scope of consumer society, industry, productive forces, consumer, technology and social and psychological phenomena.