BURSA’DA SİNEMANIN İLK YILLARI VE SETBAŞI

Özet

Sinema, icadından kısa bir süre sonra Osmanlı topraklarına girmiş ve II. Meşrutiyet’in ardından İstanbul merkez olmak üzere ilk sinema salonları açılmaya başlamıştır. Bu yıllardan itibaren sinemanın Anadolu’da da yaygınlaşması ile birlikte Bursa şehri sinema ile tanışmış ve sinemanın Bursa’daki ilk durağı Setbaşı semti olmuştur. Sinemanın Bursa’daki ilk yıllarına ait bilgi ve belge sayısının oldukça sınırlı olmasına karşın mevcut belgeler ve araştırmalardan edinilen bilgiler ışığında, kentte açılan ilk sinema salonlarını belirlemek mümkündür. Bu çalışmada, yukarıda belirtilen yaklaşım ve sınırlılıklar zemininde, sinemanın Bursa’ya gelişi ve ilk yıllarına değinilerek, bu zaman dilimi (1896-1923) içinde sinemaya ev sahipliği yapan Setbaşı semti ve bu bölgede faaliyet gösteren sinemalar incelenmiştir. Buna göre, Bursa’da açılan ilk sinema salonu “Sinema Pathé”dir. Şehrin yazlık-kışlık eğlence mekânlarının önde gelen semti olan Setbaşı’nda açılan “Sinema Pathé”nin yanı sıra, “Sinema Olimpos Palas” ve “Şark Sineması” da yine aynı semtte faaliyet göstermiş olan ilk sinema mekânlarıdır. Bursa’daki bu ilk sinemaların Şetbaşı’nda faaliyete geçmesinin semtin çok kültürlü yapısı, Batılı tarzda konaklama ve eğlence hizmeti sunan otelleri, eğlence mekânları ve şehir merkezine olan yakınlığı ile ilişkili olduğunu söyleyebiliriz. Diğer yandan Setbaşı’na komşu bir semt olan ve ipek işleme atölyelerinde, fabrikalarında çalışan işçileriyle “sinema” için belirli bir seyirci potansiyeli oluşturan İpekçilik semtinin de bu yapıyı desteklediği söylenebilir.

Abstract

Cinema has entered Ottoman lands shortly after its invention and after II. Constitutional Monarchy Period, the very first movie theatre have been started to open throughout country, primarily in İstanbul. Beginning from these years and with the cinema becoming popular in Anatolia, city of Bursa has met cinema as well and the first movie theatre stop has been Setbaşı district.