Dergiler / Asya Öğretim Dergisi / 2018 / Cilt: 6 - Sayı: 1
Öğretmen Adaylarının Problem Çözme Becerilerini Yordayan Değişkenlerin İncelenmesi
- Dergi
- Asya Öğretim Dergisi
- Sayfa
- 1–20
- DOI
- —
Özet
John Dewey tarafından insan zihninde ikilemler yaratan olguların tümü olarak tanımlanan problemin çözümü, çeşitli durumlarda bazı faktörlerden etkilenmektedir. Bilişsel, duyuşsal ve davranışsal etkinlikleri içeren karmaşık bir süreçte gerçekleşen ve bireyin sahip olduğu zihinsel yeteneklerin bir görünümü olarak kavramsallaştırılan problem çözme becerilerinin eleştirel ve yaratıcı düşünme gibi bilişsel, epistemolojik ve öz-yeterlik inançları ve motivasyon gibi duyuşsal, tecrübeleri temsil eden yaş ve performansı temsil eden akademik başarı gibi değişkenler ile bağlantılı olduğu düşünülebilir. Problem çözme becerilerinin eğitimsel bağlamdaki rolüne dair araştırma yapan birçok araştırmacı; nitelikli problem çözücü bireylerin yetiştirilmesinde en büyük görevin öğretmenlere düştüğünü belirtmiştir. Dolayısıyla, problem çözme becerileri gelişmiş öğretmenlerin yetişmiş olmasının bu becerileri öğrencilerine kazandırmaları açısından kritik bir önem arz etmesi nedeniyle, öğretmen adaylarının problem çözme becerilerinin düzeyi ve bu becerilerin hangi faktörlerden ne derecede etkilendiğini belirlemek amacıyla yapılacak çalışmalara ihtiyaç duyulmaktadır. Bu araştırmanın temel amacı; yaratıcı düşünme, eleştirel düşünme, epistemolojik inanç, motivasyon, akademik başarı, öz-yeterlik inancı ve yaş gibi bilişsel, duyuşsal ve davranışsal unsurları temsil eden değişkenlerin öğretmen adaylarının problem çözme becerilerini nasıl etkilediğini ve ne derecede yordadığını tespit etmektir. Bununla birlikte katılımcıların problem çözme becerilerinin cinsiyet, sınıf düzeyi ve bölüm türüne göre değişiminin belirlenmesi de amaçlanmıştır. Bu araştırma; İstanbul’daki bir vakıf üniversitesinin eğitim fakültesinin beş farklı bölümünde öğrenim gören toplamda 471 öğretmen adayı (372, Kadın; 99, Erkek) ile gerçekleştirilmiştir. Katılımcılara veri toplama sürecinde; kişilerarası problem çözme envanteri ile birlikte altı farklı veri toplama aracının yer aldığı problem çözme becerisi değerlendirme kitapçığı yöneltilmiştir. İlişkisel tarama modeli temelinde gerçekleştirilen bu çalışmada araştırma sorularını yanıtlamak için toplanan veriler SPSS 20,0 ile çözümlenmiştir. Veriler üzerinde Kolmogorov-Smirnov normallik testi, t-testi, Anova ve regresyon analizleri yapılarak araştırma soruları yanıtlanmaya çalışılmıştır. Araştırma sonucunda; öğretmen adaylarının problem çözme becerileri orta düzeyin altında olduğu; bu becerilerin cinsiyet ve bölüm türüne göre değişmeyip sınıf düzeyine göre anlamlı olarak farklılaştığı ve en güçlü ve anlamlı yordayıcılarının eleştirel düşünme, epistemolojik inanç ve yaratıcı düşünme olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca göreli önem sırası; yaratıcı düşünme, eleştirel düşünme, epistemolojik inanç, motivasyon, akademik başarı, öz-yeterlik inancı ve yaş şeklinde olan değişkenler, problem çözme becerisi üzerindeki toplam varyansın yaklaşık %63’ünü açıklamaktadır. Bu araştırmada ulaşılan sonuçlar, ilgili literatür ışığında değerlendirilmiş ve gerekli öneriler verilmiştir.
Abstract
The solution of the problem described by John Dewey as all the events that create dilemmas in the human mind is influenced by several factors in various situations. Problem-solving skills conceptualized in a complex process involving cognitive, affective, and behavioral activities and conceived as a view of the individual's mental abilities are cognitive such as critical and creative thinking, affective such as epistemological and self-efficacy beliefs and motivation, age representing experiences and academic achievement representing performance. Many researchers surveyed the role of problem-solving skills in the educational context, the greatest task in raising qualified problem solvers individuals. Therefore, problem-solving skills are needed for educators to be trained in order to determine the level of problem-solving skills and the factors by which these skills are influenced, as teacher trainees are critical to bringing those skills to their students. The basic aim of current study was to determine how did cognitive, affective and behavioral elements such as creative thinking, critical thinking, epistemological beliefs, motivation, academic achievement, self-efficacy beliefs and age affect and predict prospective teachers' problem solving skills. It was also aimed to determine the significant change of participants' problem-solving skills according to gender, class level and department type. This research was conduct with a total of 471 prospective teachers (372, Female, 99, Male) in five different departments of the education faculty of a foundation university in Istanbul. In the data collection process, it was directed that problem-solving skills assessment booklet containing six different data collection tools along with an interpersonal problem-solving inventory. In this study, which is based on the relational survey model, the collected data to answer the research questions were analyzed with SPSS 20.0 which is a helper packet program for statistical analysis. The research questions were tried to be answered through Kolmogorov-Smirnov normality test, t-test, one way Anova and regression analysis. As a result, it was determined that the prospective teachers' had a below of moderate level of problem solving skills and showed a significant difference only at the grade level. It was also found that the most powerful and meaningful predictors of prospective teachers' problem-solving skills are critical thinking, epistemological beliefs and creative thinking. In summary, the results obtained in this study were discussed in the light of relevant literature and necessary suggestions were given.