Dergiler / Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi / 2020 / Cilt: 1 - Sayı: 2

TABAL HEYKELTIRAŞLIK ESERLERİ ÜZERİNE GENEL BİR DEĞERLENDİRME

A General Evaluation on Tabal Sculptural Works

Sayfa
11–28
DOI
—

Özet

Anadolu’da Orta Demir Çağı genel olarak MÖ 900-550 yılları arasındaki dönem olarak kabul edilmek- tedir. Geç Hitit Dönemi ise, Hitit İmparatorluğu’nun yıkılışı ardından yaklaşık MÖ 1050’li yıllarda başlayan ve MÖ 700’lere kadar devam eden süreçtir. Urartu, Frig (Muşki) ve Lidya gibi siyasi aktörlerin de olduğu bu dönemde, Yakın Doğu’nun en büyük siyasi gücü ise Yeni Asur Devletidir. Yeni Asur Devleti’nin yayılmacı askeri siyaseti özellikle MÖ 9. yüzyıldan itibaren Anadolu’da ve Kuzey Suriye’de etkisini arttırmıştır. Geç Hitit Krallıkları Asur’un bu yayılmacı siyasetinin etkilerini sanatsal üretimlerinde de yaşamışlardır. Orta Anadolu’da Geç Hitit kültürünün temsilci olan Tabal Ülkesi de özellikle heykeltıraşlık eserlerinde Asur, Arami ve Fenike gibi sanat ekollerinin etkileri altında kalmıştır. Bu makalede, Tabal Heykeltıraşlık ürünleri çok genel bir çerçevede tanıtılmaya çalışılmış ve Geç Hitit Sanatı içerisindeki yerine vurgu yapılmak istenmiştir.

Abstract

The Middle Iron Age is generally considered to be the period between 900-550 BC, in Anatolia. The Late Hittite Period is the process that started with the fall of the Hittite Empire (1180 BC) and continued until 700 BC. İn this period, although political actors such as Urartu, Phrygian (Mushkian) and Lydian, the New Assyrian State is the biggest political power in the Near East. The military policy of the New Assyrian State has developed especially in Anatolia and Northern Syria since the 9th century BC. The Late Hittite Kingdoms also experienced the effects of this expansionist policy of Assyria in their artistic production. Tabal Country, which is the representative of the Late Hittite culture in Central Anatolia, was also under the influence of art schools such as Assyria, Arami and Phoenician especially in sculpting. In this article, Tabal Sculpting products are tried to be introduced in a very general framework and it is aimed to emphasize their place in the Late Hittite Art.

Anahtar kelimeler: Geç Hitit, Tabal, Yeni Asur, Heykeltıraşlık, İvriz Kaya Anıtı