Dergiler / Al Farabi Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi / 2017 / Cilt: 1 - Sayı: 3

X.-XVII. YÜZYILLARDA YAKIN VE ORTA DOĞUDA MÜZİK ALETLERİ ÜZERİNE YAPILAN ARAŞTIRMALAR

STUDY ON MUSICAL INSTRUMENTS IN THE NEAR AND MIDDLE EAST IN 10th–17th CENTURIES

Sayfa
487–502
DOI
—

Özet

Bu çalışmanın amacı, X.-XVII. yüzyıllar arasında Yakın ve Orta Doğuda yaşamış İslam filozoflarının müzik aletleri konusunda ortaya koyduğu araştırmalarına yönelik genel bir değerlendirme yapmaktır. Genellikle müzik kültüründe büyük gelişmelerin yaşandığı orta çağ Doğusu, müzik teorisi alanında bir dizi kuramsal eserlerin yazıldığı bir zaman dilimidir. Bu hususta müziğin estetik, felsefi ve pratik boyutlarına ilişkin üstün eserler vermiş büyük İslam filozoflarının çalışmalarında zengin ve ayrıntılı bilgilere rastlanmaktadır. Hem filozof hem de müzik kuramcısı olma özelliklerini birlikte taşıyan bu düşünürlerin araştırmalarında perde, aralıkların oranı, tartım gibi müzik bileşenlerinin yanı sıra müzik aletlerinin tanımı, akort düzeni, çalınış tekniği ve sınıflandırılması gibi birçok konuda önemli bilgiler sağladıkları görülmektedir. Bilindiği gibi Antik çağın felsefi eğitim sisteminde müzik, bilim sınıflandırmasında riyazî bilimler içerisinde yer alan bir bilim olmuştur. Bilim ve sanat hakkında doktrinler Antik Yunan uygarlığında başlamış, orta yüzyıllarda Doğuda yayılarak gelişme süreci geçirmiş ve daha sonra Avrupa’ya intikal etmiştir. Bu çalışmada incelediğimiz İslam filozofları da bu uygulamanın, Doğu’daki seçkin örneklerini oluştururlar. Bu bilim insanlarının müzik konusu üzerine yazdığı çalışmalarında müzik aletlerin yapısı, teknik ve icrasal imkânları, gelişme tarihi ve isimlerinin etimolojisi araştırılmış, çalgıların karakteristik özellikleri verilmekle birlikte karşılaştırmalı analizi yapılmıştır. Bu çalışmada Yakın ve Orta Doğu medeniyetinde müzik aletlerine ait araştırmalar tarihsel süreçte ele alınarak, bu araştırmaların önemi geniş bir şekilde değerlendirmeye çalışılmıştır.

Abstract

The aim of this article is devoted to the study of the Works on musical instruments of distinguished Islamic philosophers that lived in the 10th-17th centuries, in theNear and Middle East. As a rule, medieval East is a temporary segment of the main events in musical culture, theoretical works and a series of articles in the music field. İn the works of the great Islamic philosophers, rich and detailed information related to the aesthetic, philosophical and practical aspects of music are accesible. In Works the questions of frets, intervals and rhythm are discussed, from the point of view of philosophy and theory of music, also there is information about tuning, method of playing and classification of musical instruments. As is known, in the era of ancient culture in the scientific classification music took place among arithmetic sciences. The doctrine of science and art began in the ancient Greek civilization, in the Middle Ages widely spread in the east, in the course of development passed to Europe The purpose of this work is to identify and evaluate research on musical instruments in the Near and Middle East. This work was carried out on a comparative historical method, an analysis of archival, library and book materials.

Anahtar kelimeler: Doğu filozofları, müzik bilimi, müzik kuramları, müzik aletleri