Dergiler / Akdeniz Sanat / 2019 / 21. Uluslararası Ortaçağ ve Türk Dönemi Kazıları ve Sanat Tarihi Araştımaları Sempozyumu Bildirileri
Motiflere Dönüşmüş Türk Damgaları - Geometrik Motiflere Farklı Bir Bakış1
- Dergi
- Akdeniz Sanat
- Sayfa
- 679–698
- DOI
- —
Özet
Mülkiyet, aidiyet ve bağımsızlık unsuru olarak neredeyse insanlık tarihi yaşıt olanTamga-Damga, hiç şüphesiz Türk kültürünün de vazgeçilmez uygulamalarındandır. Damgalar-Tamgalar; boy-soy birliği, millet mensubiyeti ve kutsallık ifadesi işaretler olarak Türk tarihininerken devirlerinden itibaren hemen her türlü malzemede karşımıza çıkmaktadır. Ancak, zamaniçerisinde bazıları harflere dönüşerek yazıya geçmiş, bazıları da geometrik süslemeleri oluşturankompozisyonlar içerisinde esas anlamından kısmen uzaklaşarak kompozisyonun bir elemanınadönüşmüştür. Özellikle 12. yüzyıldan sonraki geometrik süslemenin yapıcısı muhtemelen neyaptığının farkında olsa da, daha sonraki zamanlarda onu seyredenler aynı anlamı okumaktazorlanmakta, hatta okuyamamaktadırlar. Bu bildiri, plastik sanatların farklı kollarında karşımızaçıkan geometrik süslemeleri oluşturan her unsurun sadece basit tanımlamalar içerisinde motifolarak değil onların okunabilir harf veya damga olabileceklerine dikkat çekmeyi amaçlamaktadır.
Abstract
Damga (Stamp), which is nearly contemporary to human history as an element ofproperty, belonging and independence is certainly an essential practice of Turkish culture.Damgalar (Stamps) appear nearly in all kinds of materials as the sings of unity of tribe-ancestor,nationalty and sanctity. However, in time some of them have turned into writing as letters, theothers have turned into an element of the composition by partially losing their basic meaning inthe compositions forming geometrical ornament whereas the master of geometrical ornamentsespecially after 12th century was aware of what he did, the people who observe have difficulty inreading and sometimes they could not read.This paper, aims to draw attention to the fact that each element forming geometricalornaments we see in different branches of plastic arts are not just patterns in basic definitionsbut they might be letters or marks that can actually be read.