I. Dareios’un İskit Seferinin Nedenleri Üzerine

Özet

Bir darbe girişiminin sonunda tahta geçen I. Dareios, imparatorluk topraklarının genişletilmesi, yönetimsel ve ekonomik anlamdaki yenilikçi tutumu ve tüm bu alanlarda ortaya koyduğu kanun yapıcı tavrı ile Pers İmparatorluğu açısından son derece önemli bir Pers kralıdır. Dareios saltanatının başlangıcında, Pers İmparatorluğu’nda ortaya çıkan çok sayıdaki isyan hareketini bastırmak için seferler düzenlemiştir. Hemen ardından da İ.Ö. 512 yılında, bizzat ordunun başında yer alarak Karadeniz’deki İskit ülkesine doğru sefere çıkmıştır. Bu sefer için Dareios’un emri ile İstanbul Boğazı ve Istros (Tuna) nehri üzerinde gemilerden oluşan yüzer köprüler kurulmuştur. Böylece İskit ülkesine geçen Pers ordusunda Herodotos’a göre 700.000 asker ve 600 gemi bulunmaktaydı. Dareios, güçlü bir orduya sahip olmasına rağmen İskitler karşısında başarı sağlayamamıştır. İskitlerin geri çekilerek, gerilla tipi küçük baskınlarla saldırmaları ve ülke içlerine doğru ilerledikçe Pers ordusunun su ve erzak sıkıntısına girmesi, seferin başarısızlığının başlıca nedenleri olarak karşımıza çıkmaktadır. Dareios neden İskit ülkesine sefere çıkmıştır? Bu nedenleri sorgulayan ve farklı bakış açılarına sahip pek çok çalışma mevcuttur. Karadeniz’in kaliteli kereste, maden gibi bol hammaddeye sahip olması, bunun yanı sıra çok daha öncelerden kurulmuş olan yaygın ticaret ağı ve ön plana çıkan ticari potansiyeli Perslerin iştahını kabartmış olmalıdır. Ayrıca Kıta Yunanistan üzerine yapılacak bir seferden önce, Trakya ve boğazlar çevresinde tam kontrol sağlamak ve buğday ihtiyacını bu bölgeden karşılayan Yunanları zor durumda bırakmak da seferin temel sebeplerinden biri olmalıdır.

Abstract

Darius I. who was ascended the throne at the end of a coup attempt, was an important Persian King in terms of his manners about extending the lands of empire, modernizing economy and management, and creating laws on all these fields. At the beginning of his reign, Darius mounted expeditions in order to quell the rebellions that came forward in Persian Empire. Afterwards, he in person mounted expedition to Scythian country in the Black Sea at 512 B.C. For this expedition, floating bridges which made up of ships was built on Bosphrous and Istros at his command. Thus there were 700.000 soldier and 600 ships that got through to Scythian country in Persian army as Herodotos stated. Though he had a strong army, he couldn’t succeed against Scythians. The main reasons of this failure are the retreats and the attacks with tip and run raids and also as they approached to the country, Persian army were deprived of water and supply. Why did Darius mount expedition to Scytian country? There are plenty of studies which have different viewpoints, question these reasons. Black Sea must have attracted the attention of Persians because it had abundant raw materials like timber, mine and its commercial potential and its widespread commerce network that founded long before. Also, one of the reasons of this expedition was to strand the Greeks who met their need of wheat from this region and to take the control around Thracian and Dardanelles before an expedition to Greece.