Millî Mücadele Yıllarında Koçgiri Aşireti Reisi Alişan Bey’in Faaliyetleri

The Activities Of Mr. Alishan’s The Leader Of The Koçgiri Tribe İn Years of National Struggle

Özet

Koçgiri Aşireti reisi ve İmranlı Nahiyesi Müdürü Alişan Bey, aynı zamanda Kürt Teali Cemiyeti’nin üyesiydi. Alişan Bey, kardeşi Haydar Bey ve kâtipleri Alişer Efendi ile birlikte Koçgiri İsyanı’nın tertipleyicileri arasında yer almıştır. 1918’den itibaren bağımsızlık yolunda çalışmalar yapmaya başlamıştır. Mondros Ateşkes Anlaşması ve Sevr Anlaşması ona istediği fırsatı vermişti. Koçgiri Aşiretleri, Kürt Teali Cemiyeti vasıtasıyla İstanbul’daki İngiliz Yüksek Komiseri ile irtibatlıydı. Milli Mücadele’nin engellenmesi için İngilizler, Koçgiri’ deki aşiretlerin harekete geçirilmesi için her türlü desteği sağlıyordu. Alişan Bey devlete sadakat ve bağlılığı gerekçe gösterilerek, Sadrazam Damat Ferit Paşa tarafından devlet nişanı ile ödüllendirilmişti. Fakat daha sonra Alişan Bey’in Kürtçülülük propagandası yaparak isyan etmesi dikkate şayan bir olaydı. Mondros Ateşkes Anlaşması sonrasında Alişan Bey, İngilizlerin Kürt politikasının bir aracı haline gelmiştir. İngilizler tarafından Sevr Anlaşması’nın Anadolu’da uygulanmasında rol oynamıştır. Bu çalışmada, Sevr Anlaşması’nın hemen sonrasında ortaya çıkan Koçgiri İsyanı’nda İmranlı Nahiyesi Müdürü Alişan Bey Alişan Bey’in ayrılıkçı faaliyetleri ele alınacaktır.

Abstract

Alishan Bey, head of the history of the tribe and director of Imranlı Township, was also a member of the Kurdish Teali Society. Mr.Alishan , his brothers Mr. Haidar and his secretary Mr.Alisher were among the organizers of the Koçgiri rebellion. Starting in 1918, he started to work on the path of independence. The Mondros Ceasefire Agreement and the Sevr Agreement gave him the opportunity he wanted. The Koçgiri Tribes were in contact with the British High Commissioner in Istanbul through the Kurdish Teali society. In order to prevent the national struggle, the British provided all kinds of support for the mobilization of the tribes in Koçgiri Mr. Alishan’s loyalty to the state and loyalty to the reason given by the Grand Vizier Sonat Ferit Pasha was awarded with the state medal. But it was a matter of taking into consideration that Mr. Alishan’s rebellion by propagating Kurdish propaganda. Following the Mondros ceasefire agreement, Mr. Alishan became a tool of the Kurdish policy of the British. The British played a role in the implementation of the Sevres Treaty in Anatolia. In this study, the separatist activities of Mr. Alishan, the director of Imranlı Township, will be discussed in the Koçgiri rebellion that emerged immediately after the Sevres Agreement.