Dergiler / Akademik Tarih ve Düşünce Dergisi / 2019 / Cilt: 6 - Sayı: 2
Kûtü’l Amâre Esiri Bir İngiliz Subayın Anıları ve Anadolu’ya Dair Gözlemleri
- Sayfa
- 433–472
- DOI
- —
Özet
I. Dünya Savaşı’nda, bilhassa Kûtü’l-Amâre Zaferi sonrasında ele geçirilen çok sayıdaki İngiliz askerinin durumları araştırmacıların merak konusu olmuştur. Konu üzerinde yapılan çalışmalarda, arşiv belgelerinin yanı sıra zaman zaman hatıratlardan da yararlanılmıştır. Hatıratlar tarih ilmi açısından güvenilir kaynak addedilmemiş olsalar da bazı bilgilerin teyit edilmesi ve yeni bakış açıları geliştirmek bakımından önem arz etmektedirler. Bu çalışmada bahse konu olan hatırat, İngiliz ordusunda büyük kısmı Hintli askerlerden oluşan ve 7. Hariana Lancers adını taşıyan süvari bölüğü ile Selmanpak Savaşı’nda ve Kûtü’l-Amâre’nin savunmasında General Townshend ile birlikte mücadele vermiş olan İngiliz subayı Yüzbaşı Forbes Adam’a aittir. Bu çalışmada Yüzbaşı Forbes’ın kaleminden yukarıda belirtilen savaşlara dair detaylar aktarılmış, Forbes Adam’ın Irak’tan Anadolu’ya uzanan yolculuğu ve yaklaşık otuz ay kadar kaldığı Çankırı, Kastamonu ve Yozgat’taki esir kamplarında yaşadıkları, İngiliz subay ve askerlerinin bu kamplardan kaçma girişimleri, Osmanlı toplumuna, kültürüne ve Osmanlı subaylarına dair tespit ve tahlilleri ile Anadolu’ya dair gözlemleri yer almıştır. Böylece belirtilen konularda bu zamana kadar yapılan çalışmalar da dikkate alınarak bazı mukayeseli değerlendirmeler yapılmıştır.
Abstract
In World War I, especially in the aftermath of the Kûtü’l-Amâre Victory, the situation of many British soldiers who were captured was the subject of curiosity. In the studies on the subject, in addition to archival documents, memories sometimes were used.Although they are not accepted as reliable sources in terms of history,The memories sometimes were used are important for confirming some information and developing new perspectives. The memoirs the subject of this work, belongs to the British officer Captain Forbes Adam. Adam fought together General T ownshend in the defense of the Selmanpak War and Kûtül-Amâre, with the troops, largely composed of Indian soldiers and known as the 7th Hariana Lancers. In this study, the details of the above-mentioned battles will be explained by the captain Forbes, and Forbes Adam's journey from Iraq to Anatolia and his experiences in prison camps in Çankırı, Kastamonu and Yozgat where he stayed for nearly thirty months, and British officers and soldiers’attempts to escape from these camps, their observations and analyzes about the Ottoman society, culture and Ottoman officers and observations on Anatolia took place. Thus, some comparative evaluations were made on the subject by taking into consideration the studies so far.