Millî Mücadeleye Muhalif Bir Cemiyet: Teâli-Î İslâm Cemiyeti

Özet

Osmanlı Devleti’nin I. Dünya Savaşı’nı kaybetmesi sonucunda İtilaf Devletleri ile Mondros Ateşkes Antlaşması imzalanmıştır. Bu anlaşmanın sonucunda Osmanlı İmparatorluğu dağılmaya başlamıştır. Teâli-Î İslâm Cemiyeti Osmanlı İmparatorluğu’nun dağılmasını önlemek ve imparatorluğu eski ihtişamına kavuşturmak amacıyla 15 Şubat 1919 tarihinde ilk olarak Cem‘iyyet-i Müderrisîn adı ile bir meslek örgütlenmesi olarak Fatih dersiamlarından Abdülfettah, Geyveli İbrâhim Hakkı, İskilipli Mehmed Âtıf ve Ermenekli Mustafa Saffet Efendi tarafından kurulmuş ve daha sonra Teâli-î İslâm Cemiyeti adını almıştır. Cemiyet, hilafet ve saltanat yanlısı olup Kuvay-ı Millîye karşıtı bir siyaset takip ettiğinden dolayı Millî Mücadele Döneminde muhalif bir duruş sergilemiştir. Bu makalede Millî Mücadele’ye muhalefet eden Teâli-î İslâm Cemiyeti’nin Kuvay-ı Millîye ile Bolşevikliğe bakış açısı incelenecektir.