1923-1938 DÖNEMİNİN POPÜLER MİTOLOJİSİ: ATATÜRK KÜLTÜ

Özet

İktidarların, meşruiyetlerini sağlamak için icat ettiği politik bir sembol olarak lider kültü ya da kişi kültü, Tanrıveya benzeri bir varlığı ve bu varlığa duyulan bağlılığı ifade biçimlerini ihtiva etmektedir. Yirminci yüzyıl ulusdevletlerindeyükselen milliyetçiliğin etkisiyle ulus inşa sürecinde, ulusun etrafında kenetlendiği karizmatikliderler yaratılmış ve birçoğu yüceleştirilerek kültleşmiştir. Kişi kültünün en belirgin özelliği liderin insan ve doğaüstüözellikler atfedilerek efsaneleştirilmesi ve bununla mitolojik bir nitelik kazanmasıdır. Mustafa Kemal Atatürkde yaşadığı dönem boyunca ve günümüze dek varlığı sürdürülen imgesi ile ideolojinin birer aygıtı olan aydınlar,seçkinler ve basın eşliğinde kültleşmiştir. Aydınların şiir ve hikâyelerinde, kamusal mekânlara yerleştirilen anıt veheykellerde, vekillerin resmi ideolojinin basın organı işlevi gören gazetelerde işledikleri Atatürk imgesi, toplumdayayılan bazı efsanelerle birleşerek doğaüstü niteliklere sahip bir kahraman yaratılmasına katkıda bulunmuştur. Buminvalde çalışma Mustafa Kemal Atatürk kültünü, inşa(1923-1930) ve kurumsallaşma dönemi(1930’lar) içindeele alarak, bir sembol olarak kişi kültünün iktidarın meşruiyetini sağlamadaki işlevini analiz etmeyiamaçlamaktadır.