Irk, Din ve İşçi Gruplaşmaları Bağlamında Osmanlı Sendikaları

Özet

Osmanlı Devleti’nin iktisadi yapısının üç özelliği vardır; bunlarfiskalizm, gelenekçilik, iaşeciliktir. Gelenekçi bir konumda olan Osmanlıiktisadı, değiştirilmesi gerekmiyorsa geçmişten gelen uygulamayı devamettirmiştir. Gerektiğinde uygulamayı ıslah etmiş ve kökten bir değişime yolaçmamıştır. Ancak 19. yy.’da dünyada meydana gelen devrimler küreselniteliğe sahiptir.19. yy.’da tohumu atılan milliyetçi düşünceler, sanayi alanındakideğişimler ve dönemin ruhu olan “özgürlüğü” yakalayabilmek için yapılandevrimler, modern dünyanın tamamını etkilemiştir. Bu etkiden OsmanlıDevleti devlet ve toplum bazında uyumu ya da direnişi sağlayamamıştır. Buolaylar neticesinde ortaya çıkan sınıflaşma, Osmanlı Devleti’nde daha mikrodüzeyde kendisini göstermiştir.Osmanlı işçi sınıfı mikro anlamda görülebilen ayrışmaların en gözeçarptığı gruptur. Normal şartlar altında, işçi sınıfının emek sömürüsükarşısında birleşmesi beklenirken, Osmanlı’da işçi sınıfı birleşme yerine dahaçok ayrışmıştır. Bu çalışma genelde Osmanlı işçi sınıfının, spesifik olaraktaİstanbul reji işçi sendikalarının neden birleşemediği üzerine bir çalışmadır.Çalışma, işçi sınıfları arasındaki ayrılıkların milliyet ve din eksenlifarklılıklardan kaynaklandığını göstermektedir.