Dergiler / Yüzüncü Yıl Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi / 2018 / Cilt: 23 - Sayı: 1
Mekansal Faktörlerin Kutanöz Leşmanyöz Olgularının Lokasyanları ve Böcek İlaçlama Uygulamalarına Etkilerinin Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS) ile Belirlenmesi: Adana Örneği
- Sayfa
- 10–20
- DOI
- —
Özet
Kutanöz leishmaniasis (KL) kum sinekleri tarafından insanlara taşınan vektör kaynaklı bir hastalıktır. Adana şehir merkezinde, kum sineği ve sivrisinekler başta olmak üzere vektör arthropodların kontrolü için insektisit uygulamaları gerçekleştirilmektedir. Çalışmamızın amacı, Adana şehir merkezindeki seçilen bölgelerde insektisit uygulama sayısı, insan populasyonu ve KL olgularının sayıları arasındaki ilişkiyi ortaya çıkarmaktır.İkili korelasyon analizi, Adana’da seçilmiş olan 103 bölgede, üç veri grubu arasındaki ilişkiyi belirlemede kullanılmıştır. İstatistiksel sonuçlar ARCMAP10.0 programında işlenerek karşılaştırmalı haritalar üretilmiştir.Çalışmamızda 3 veri grubu arasında istatistiksel olarak ilişki saptanmıştır. Ek olarak insan populasyonunun yoğun olduğu (Karslı, Beyazevler, Tellidere, Ziyapasa, Gazipaşa ve Yeşiloba) insektisit uygulamalarının fazla sayıda yapıldığı (Güzelyalı, Toros, Yüzüncü Yıl, Belediye Evleri, Huzurevleri ve Yeşilyurt) ve KL olgularının fazla sayıda rapor edildiği alanlar (Yeşiloba, Bahçeşehir, Mirzaçelebi ve Tahsilli) tespit edilmiştir. Ayrıca iki alan (Mirzaçelebi ve Tahsilli) KL açısından oldukça riskli bulunmuştur. Bulgularımız, vektör kontrol programlarını yönlendirmek için faydalı bilgiler sağlayabilecek CL durumunun tanımlanmasına izin veren coğrafi teknolojilerin kullanıldığı, CL'nin potansiyel dağılım alanlarını içeren karşılaştırmalı haritaları üretmek için kullanılmıştır.
Abstract
An insecticide spraying was conducted to control vector arthropodes, especially sandfly and mosquitoes in Adana. The aim of the present study was to compare the relationships between population of selected districts, the number of cutaneous leishmaniasis (CL) patients and density of insecticide spraying by using the data in a selected sites in Adana.A bivariate correlation analysis was initially undertaken to determine the relationship between three data groups in 103 selected areas in Adana. The statistical results were recorded in the ARCMAP10.0 software to create comperative maps.We found relationship between three data group (p<0.05). In addition, we identified six high population points (Karsli, Beyazevler, Tellidere, Ziyapasa, Gazipasa and Yesiloba), six high density insecticide treatment points (Guzelyali, Toros, Yuzuncu Yil, Belediye Evleri, Huzurevleri and Yesilyurt) and four high level cutaneous leishmaniasis endemic points (Yesiloba, Bahcesehir, Mirzacelebi and Tahsilli) in Adana. Also, two selected points (Mirzacelebi and Tahsilli) were observed with high CL risk potential in the study areas. Our results were used to produce the comperative maps and the potential distribution areas of the CL with the used of geographical technologies which allowed the identification of the CL status that may provide useful information to guide the vector control programs.