YEZİDİLERDE DİNİ TEŞKİLATLANMANIN SOSYAL HAYATA YANSIMALARI (BATMAN-BEŞİRİ ÖRNEĞİ)

The Reflections of Religious Organization to Social Life in Yezidis (The Sample of Batman-Beşiri)

Özet

Mezopotamya halklarından olan Yezidilerin, artan göçlerle giderek sayılarıazalmıştır. Anavatanlarında kalanların bir kısmı Türkiye’de yaşamayadevam etmektedir. Yezidilerin Türkiye’de yaşadığı şehirlerden biri deBatman’dır. Bu çalışmada, Batman Beşiri örneğinden hareketle Yezidi toplumundakidin referanslı yapılanmalar ele alınmıştır. Göç ile beraber sayıları birhayli azalmasına rağmen kendi inanç ve kültürlerini korumaya çalışan buradakiYezidilerin dini yapılarının sosyal hayata yansımalarının incelenmesi, budini grubun tanınması açısından önem arz etmektedir. Yezidiler, kendi içlerindedin adamları ve müridler olarak iki temel sınıfa ayrılmıştır. Kast sisteminebenzer bu yapı, Yezidilerin sosyal hayatı üzerinde önemli etkiler bırakmıştır.Örneğin, toplumsal kastlar arasında evlilik kesinlikle yasaklanmıştır. Diğertaraftan, Mürid kastında olan ve Yezidi toplumunda en geniş tabakayı oluşturansıradan halk, din adamları kastına karşı ekonomik olarak sorumludur. Buve buna benzer konuların ele alındığı ve bir saha çalışması olan bu makale,Yezidilerdeki dini teşkilatlanmanın onların sosyal hayatına yansıması üzerindedurmuştur. İki kısımdan oluşan bu çalışmada önce Yezidilikteki kastlar vebunların alt teşkilatlanmaları ve daha sonra da bu kastların sosyal hayata yansımalarıele alınmıştır. Ekler kısmında da Yezidi köylerinde çekilen fotoğraflarayer verilmiştir. Araştırma kapsamında temel olarak derinlemesine mülakattekniği kullanılmıştır.

Abstract

The numbers of Yezidis, who are Mesopotamian peoples, have beengradually decreasing with the increasing immigration. Some of there mains intheir homeland continue to live in Turkey. One of the cities where theYezidis livein Turkey is Batman. In this study, religion-referenced constructions in Yezidisociety were examined with the example of Batman -Beşiri. An examination ofthe religious reflection of the Yezidis of Turkey, which is trying to protect theirown beliefs and cultures despite the decrease in numbers with migration, isimportant for the recognition of this religious group. Yezidi society is dividedinto two basic classes as Reverends and Murids (disciples).This structure,similar to the caste system, has had a significant impact on the Yezidis' sociallife. For example, marriage among social caste is strictly forbidden. On theother hand, the ordinary people who are in the caste of Murid and constitutethe largest group in the Yezidi society are also economically responsible forthe caste of the Reverends. This article, which is a field study, focuses onthe reflection of religious organizations in theYezidis into their social life.In this study consisting of two parts, first the caste in Yezidism and theirsuborganizations, and then the reflections of these castes on the social life arediscussed. Photographs taken in Yezidi villages are included in the appendix.In-depth interviewing technique was used as the basis of the research.