Dergiler / Ortadoğu Etütleri / 2021 / Cilt: 13 - Sayı: 2
Türkiye’nin Güvenliğinde Bir Teminat Unsuru: NATO Antlaşması’nın 5. Maddesi Üzerine Bir Değerlendirme
- Dergi
- Ortadoğu Etütleri
- Sayfa
- 155–176
- DOI
- —
Özet
Türkiye, Sovyet tehdidine karşı NATO Antlaşmasının 5. maddesine yaslanıp güvenliğini temin etmek amacıyla 1952’de NATO üyesi oldu. Ancak son yıllarda Türkiye’de 5. maddenin kolektif güvenlik bağlamında ne kadar etkili olduğu tartışma konusu olmuştur. Bu çalışma, Türk tarafının ‘Birimiz hepimiz, hepimiz birimiz için’ mottosuyla da meşhur ilgili maddenin faydalarıyla ilgili görüşlerini incelemiş ve gerçeklerle iddiaların birbirinden farklı ve birbirleriyle çatışma içinde olduğu sonucuna varmıştır. Çalışma, NATO üyeliğinin Türkiye’yi koruduğunu ve Türkiye’nin durumunun kolektif savunma bağlamında diğer üyelerden farkının olmadığını iddia etmektedir. Ayrıca üyelerin 5. Maddeye olan güveninin eridiği ve ittifaka olan sadakatin azaldığı öne sürülmektedir. Bunun yanında, bazı NATO üyelerinin pasif duruşlarının Türkiye’nin NATO’dan uzaklaşmasına neden olduğu savunulmaktadır. Yöntem olarak, literatür taramasının yanısıra, uluslararası araştırmalar ve NATO’nun sorumlulukları incelenmiştir. Çalışma, Türkiye’nin NATO’daki durumunu inceleyerek literatür katkıda bulunmayı amaçlamaktadır.
Abstract
How useful Article 5 is in providing collective defense has become a matter of discussion in Turkey, particularly in recent years. This study has analyzedTurkey’s formal critical narrative about the article’s benefits. Article 5 is also known as the “One for all and all for one” principle and concluded that facts and beliefs aredifferent from each other. The study argues that NATO membership secured the Turkish state, and Turkey’s position is no different from other members in terms of collectivedefense. It also found out that the reliance on Article 5 has diminished among member states due to waning loyalty to the organization. Furthermore, some NATOmembers’ passive postures estranged Turkey from the alliance.