MARMARA BÖLGESİ TERMAL MİNERALLİ KAYNAK SULARI: HİDROKİMYASAL ÖZELLİKLERİ VE ZAMANA BAĞLI DEĞİŞİMİ

Özet

Marmara Bölgesi ülkemizdeki termomineral su kaynakları yönünden oldukça zengindir. Bölgede mevcut sıcakve/veya mineralli sularının tıbbi amaçlarla yurt içi ve yurt dışında da olmak üzere yaygın kullanımını sağlamakülkemiz halk sağlığı ve sağlık turizmine katkı açısından oldukça önem taşımaktadır. Bu amaçla, bölgedeki 153termal ve/veya mineralli su kaynaklarının fiziksel ve kimyasal hatta radyoaktif bulgularının 80 yıllık tarihselsüreçteki değişimi hidrokimyasal yöntemlerle değerlendirilmiştir. Bu dönemde laboratuar analiz koşullarındakideğişme/gelişmenin farklılıklara neden olduğu yadsınamaz. Bununla birlikte her türlü olumsuz koşula rağmenortaya konmuş araştırmalar, kabaca olsa da bu termal mineralli kaynaklardaki geçmişten günümüze olası değişiminortaya konmasını sağlayacaktır.Bölgede çoğunluğu vadoz/karışık kökenli olan bu suların fiziksel ve kimyasal özelliklerinde zaman içinde değişimlermeydana gelmiştir. Bazı kaynakların kaybolduğu gibi yeni kaynakların da oluştuğu literatür çalışmalarındabulunmuştur. Sodyum, kalsiyum, bikarbonat ve klorür’ce zengin olan bu sıcak ve/veya mineralli suların Rn222genel dağılımı ise 0-50 Becquerel/l aralığındadır. KAFZ boyunca meydana gelen aktif sismisite nedeniyle depremoluşturan kırıklar üzerinde/yakınında bulunan Adapazarı, İzmit ve Yalova hattındaki Yalova Termal ve Sakarya-Akyazı-Kuzuluk’taki kaynakların içeriğinde bazı değişikliklere rastlanmıştır. Bununla birlikte İstanbul Tuzlaiçmelerinde olduğu gibi havzanın kıyıda yer alması ve deniz düzeyindeki kaynakların, kimyasal bileşimlerinindeğerlendirilmesi ile EC değerlerinde görülen mevsimsel artış, deniz suyu girişiminin belirleyicisi olmuştur. Bukaynakların kimyasal bileşimleri, deniz suyuyla karışım oranının % 3-12 arasında değiştiğini göstermiştir.