Dergiler / İstanbul Yerbilimleri Dergisi / 2012 / Cilt: 25 - Sayı: 2

KB ANADOLU’DA EOSEN-OLIGOSEN ÇARPIŞMA SONRASI MAGMATIZMA: BIGA YARIMADASI’NDAKI ASARTEPE GRANITIK VE SARIKAYA VOLKANIK KAYALARINDAN JEOKIMYASAL VE JEOKRONOLOJIK VERILER

Sayfa
119–143
DOI
—

Özet

KB Anadolu’da Izmir-Ankara-Erzincan Okyanusu’nun kapanmasını takiben geliçen çarpıçma sonrası magmatizma Orta Eosen (Lütesiyen)’de baçlamıçtır. Bu magmatik aktivitenin ürünleri, Izmir-Ankara-Erzincan sütur zonunun kuzeyinde yaklaçık dogu-batı uzanımlı bir hat (Armutlu Yarımadası, Kapıdag Yarımadası, Marmara Adası, Biga Yarımadası) boyunca dizilmektedirler. Eosen yaçlı magmatik seriye ait plütonlar (Fıstıklı, Kapıdag, Ilyasdag, Karabiga, Asartepe) granitik, volkanikler (Balıklıçeçme) ise bazik-andezitik-asidik nitelikli kayaçlardan oluçurlar. Çarpıçma sonrası magmatizma ikinci evre ürünlerini ise Oligosen ve Oligo-Miyosen döneminde vermiçtir. Ikinci evre magmatik seri, Eosen yaçlı birinci evre magmatik serinin daha güneyinde yer almakta ve yine yaklaçık dogu-batı uzanımlı bir hat boyunca dizilmektedir. Oligosen-Miyosen yaçlı magmatik seriye ait plütonlar (Çataldag, Ilıca, Kozak, Eybek, Evciler, Kestanbol) granitik, volkanikler (Sarıkaya/Çan) ise genellikle andezitik-asidik karakterde kayaçlardan oluçmaktadırlar. KB Anadolu’daki Eosen (1.evre) ve Oligosen (2.evre) yaçlı magmatik kayaçlar benzer jeokimyasal özellikler göstermektedirler. Asartepe granitleri (47 My) ve Sarıkaya volkanitleri (31 My) üzerinde ya- pılan jeokimyasal çalıçmalar, her iki magmatik evrenin ürünlerinin de kalkalkalen, metalümino karakterli olduklarını içaret etmektedir. Ayrıca ortak olarak LILE ve LREE’ce zenginleçme, HFSE’ce tüketilme gösterirler. Tektonik ayırım diyagramlarında ise hem Eosen hem de Oligosen yaçlı magmatik kayaçlara ait örnekler benzer çekilde çarpıçma sonrası alana düçmektedirler. Eosen ve Oligosen yaçlı magmatik kayaçlarda gözlenen bu jeokimyasal karakterler; dalma-batma ile iliçkili bir kaynaga baglı olarak geliçmiç, kabuksal kirlenme ve fraksiyonel kristallenme

Anahtar kelimeler: KB Anadolu; Eosen-Oligosen çarpıçma sonrası magmatizma; Asartepe graniti; Sarıkaya vol- kanikleri