Dergiler / İlahiyat Tetkikleri Dergisi / 2022 / Sayı: 57
Te’vîlü Muhtelifi’l-Hadîs İlminde İbn Hacer el-Askalânî ve Bedrüddîn el-‘Aynî'nin Yöntem Karşılaştırması: Fetḥu’l-Bârî ve ‘Umdetü’l-Ḳārî Üzerinde Uygulamalı Çalışma
- Sayı
- 2022 · Sayı: 57
- Sayfa
- 11–17
- DOI
- —
Özet
Bu makale, fakihlerin ve hadis âlimlerinin hadislerden aslî ve tali hükümleri çıkarmada ve onları açıklamada ihtiyaç duydukları en önemli hadis ilmi türlerinden biri olan te'vîlü muhtelifi’l-ḥadîs ilmini ortaya çıkış tarihini ve muhtelifi’l-ḥadîs literatürünü özetle ele almaktadır. Çalışma, Fetḥu’l-bârî ve ‘Umdetü’l-ḳārî özelinde, Hafız İbn Hacer el-Askalânî eş-Şafiî’nin (ö. 852/1449) ve Bedrüddîn el-‘Aynî el-Hanefî'nin (ö.855/1451) çelişkili hadisleri yorumlama yaklaşımlarını ayrıntılı biçimde karşılaştırmaktadır. Her ikisinin de Ṣaḥîḥi’l-Buḫârî şerhlerinde, çelişkili görünen hadisleri ele alıp üzerinde ayrıntılı biçimde durdukları ve meseleleri güzelce açıkladıkları bilinen bir husustur. Ayrıca bu makalede genelde Hanefî muhaddis ve fakihlerin özelde ise İbn Hacer el-Askalânî ve Bedrüddin el-Aynî’nin çelişkili hadisleri uzlaştırma usullerinin farklılıklarına ışık tutulmuş, Fetḥu’l-bârî ve ‘Umdetü’l-ḳārî'deki bazı uygulamaların incelenmesinden, İbn Hacer'in, Bedruddin el-Aynî'den farklı olarak, çelişkili görünen hadisleri uzlaştırmanın mümkün olduğu yerlerde nesh görüşünü tercih etmediği tespit edilmiştir.
Abstract
This article deals with a brief study of the history of the emergence of mukhtalifu’l-hadīth science and its literature, as it is one of the most important types of hadīth science that fuqahā‘a and muhadithūn need it in the deducing of the primary and secondary provisions and the explaining of the Prophetic hadīths. It includes a detailed comparative study between the approach of Hāfiz bn. Hajar al-Asqalānī al-Shāfi‘ī (d. 852/1449), and Badru’d-Din al-‘Aynī al-Hanafī (d. 855/1451) in the interpretation of mukhtalifu’l-hadīth through Fathu’l-Bārī and ‘Umdatu’l-Qārī. it was clarified that each of them was exposed to the study of seemingly contradictory texts in the folds of the explanation of the hadīths of al-Bukhārī and expanded on it and excelled in it. In addition, a glance has been shed in this article on the differences of muhadithūn and fuqahā‘a among the Hanafis scholars in arranging the ways of pairing in the interpretation of mukhtalifu’l-hadīth in general, and Ibn Hajar al-Asqalānī and Badru’d-Din al-‘Aynī in particular. It has been proven from the application of examples from Fathu’l-Bārī and ‘Umdatu’l-Qārī that Ibn Hajar does not expand on abrogation if it is possible to combine it, unlike Badru’d-Din al-‘Aynī.