Dergiler / Sufiyye / 2019 / Sayı: 7

2010-2019 Yılları Arasında Türkçe Çevirileri Yayınlanan İşârî Tefsirler Üzerine Bir Değerlendirme

An Evaluation on Published Ishari Tafsir Translations Between The Years 2010-2019

Dergi
Sufiyye
Sayfa
49–88
DOI
—

Özet

İşârî tefsirler sûfîlerin Kur’ân-ı Kerîm’e dair açıklama ve yorumlarını içeren kaynaklardır. Bu eserlerin ilk örnekleri, daha çok Kur’ân-ı Kerîm’in belirli âyetlerini tasavvufî bakış açısıyla yorumlarken daha sonraki asırlarda tamamını zâhir anlamı ile birlikte işârî yönünü de ele alarak tefsir eden işârî tefsirler ortaya çıkmıştır. Söz konusu eserler, geniş halk kitlelerinin istifadesi gayesiyle günümüzde Türkçeye tercüme edilmeye başlanmıştır. Bu bağlamda özellikle 2010 yılı sonrası İbn Atâ Tefsiri, Letâifü’l-işârât, Geylânî Tefsiri, el-Fevâtihu’l-ilâhiyye, el-Baḥrü’l-medîd ve Rûhu’l-beyân tefsirleri çevirisi yapılıp neşredilmiştir. Bunlardan İbn Atâ Tefsiri ve Letâifü’l-işârât haricindekiler Kur’ân-ı Kerîm’in tamamını zâhir mânaları ile birlikte tefsir etmesi itibariyle her kesimden okuyucunun istifade edebileceği bir muhtevayı haizdir. Diğerlerinde ise işârî yorumların hâkim olduğu ve muhtevası ile sonraki asırlarda telif edilen tefsirlere kaynaklık teşkil ettikleri görülmektedir. Ne var ki âyetlerin zâhirî anlamları konusunda bilgisi olmayan kimselerin yalnızca işârî yorumlara yer veren eserlerden istifade imkânını çok sınırlıdır. Bu makalede 2010 ile 2019 yılları arasında Türkçeye kazandırılan ve halen kitabevlerinden temin edilebilecek işârî tefsir çevirileri üzerinde durulacaktır. Söz konusu tefsirler metotları itibariyle tanıtılıp örnek bir âyet özelinde karşılaştırılacak ve bu tefsirlerden hangi yönleri ile istifade edilebileceği üzerinde durulacaktır.

Abstract

Ishari Tafsirs the sources of the commentaries and interpretations of sufis about the Qur’an. The first examples of these works interpret the specific revelations of the Qur’an with a mystical view. In later centuries, ishari tafsirs have interpreted the Qur’an completely. These works are now being translated into Turkish for the benefit of readers. In this context, especially after 2010, Tafsir Ibn Atâ, Letâifu’l-ishârât, Tafsir al-Geylânî, el-Fevâtihu’l-ilâhiyye, el-Baḥru’l-medîd ve Rûhu’l-beyân were translated and published. Of these, except the Tafsir Ibn Ata and Letâifu’l-ishârât are all commenting on the Qur’an. In this respect, it has a content that every reader can benefit from. In others, sufi interpretations are predominant and these books are the source for the works written in later centuries. This article will focus on the translation of the ishari tafsir into Turkish from 2010 to 2019. These books will be introduced in terms of methods and will be compared in a special ayet example.

Anahtar kelimeler: İbn Atâ Tefsiri, Letâifü’l-işârât, Geylânî Tefsiri, el-Fevâtihu’l-ilâhiyye, el-Baḥrü’l-medîd, Rûhu’l-beyân