Dergiler / Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim (TEKE) Dergisi / 2014 / Cilt: 3 - Sayı: 1

Çuvaşça “Varak” / Ortak Türkçe “Özek” Sözcüğü Üzerine

On the Chuvash Word “Varak” / Common Turkıc “Özek”

Sayfa
124–131
DOI
—

Özet

Çağdaş Türk dillerinde “vadi, dar geçit” anlamlarında kullanılan özen ve özek olmak üzere iki sözcük bulunur. Özen sözcüğü yaygın olsa da Anadolu ağızlarında, Hakas, Türkmen, Yakut ve Yeni Uygur Türkçelerinde özek sözcüğü de aynı anlamda kullanılmaktadır. Özen ve özek sözcükleri Çuvaş Türkçesinde de vasan ve varak biçimlerinde bulunur. Bir l/r dili olarak Çuvaş Türkçesinde sözcüğün biçimi varak olmalıdır, vasan biçimi başka bir Türk dilinden ödünçlenmiş olabilir. Çuvaş Türkçesindeki varak sözcüğü var ad kökünden +AK küçültme ekiyle türetilmiştir.

Abstract

In modern Turkic languages there two words özen and özek used wtih the meaning “valley, passage”. Although the Word özen is widespread, in Antolian dialects, Khakas, Yakut and New Uigurthe Word özek is used wtih the same meaning. The words özen adn özek are also found in Chuvash wtih the forms vasan and varak. Being a l/r language the Chuvash form of the word should be varak and the vasan form should be a borrowing form some other language. Chuvash Word varak is derrived from the tem var with the dimminutive +AK.

Anahtar kelimeler: Çağdaş Türk dilleri, Ortak Türkçe, ÇuvaşTürkçesi, Moğolca, öz, özek, var, varak, küçültme eki, etimoloji