Anne-Baba-Çocuk İletişimi Değerlendirme Aracı’nın (ABÇİDA) Geliştirilmesi: Geçerlik Güvenirlik Çalışması

Özet

Bu araştırmada, 48-72 aylık çocuğa sahip anne-babaların çocukları ile iletişimlerini değerlendirmeküzere Anne-Baba-Çocuk İletişimini Değerlendirme Aracı’nın (ABÇİDA) geliştirilmesi ve geçerlikgüvenirlik çalışmasının yapılması amaçlanmıştır. Araştırmada, amaçlı örneklem kullanılarak,belirlenen okullara devam eden 48-72 aylık çocuğa sahip 206 anne-baba örneklem grubunuoluşturmuştur. Aracın istatistiksel olarak test-tekrar test güvenirliğini ölçmek amacıyla, araştırmayakatılan 206 anne-babadan tesadüfi olarak seçilen 52 anne-babaya, uygulamadan dört hafta sonraABÇİDA tekrar uygulanmıştır. Metodolojik araştırma yönteminin temel alındığı bu çalışmada; annebabalarve çocukları hakkında bilgi toplamak amacıyla Genel Bilgi Formu ve ailelerin sosyoekonomikdurumlarının belirlenmesi amacıyla Sosyo-Ekonomik Düzeyi Belirleyici Ölçek (Alpan,2006) kullanılmıştır. Aracın geçerlik güvenirlik çalışması olarak;açımlayıcı ve doğrulayıcı faktöranalizleri; aracın genel olarak güvenirliğini belirleyebilmek için de, madde-toplam puan güvenirliği,Cronbach Alpha güvenirliği, test-tekrar test güvenirliği analizleri yapılmıştır.ABÇİDA’nın yapısalgeçerliğini test etmek amacıyla yapılan Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) ve Doğrulayıcı FaktörAnalizi (DFA) istatistikleri sonuçlarına göre aracın beş boyutlu bir yapıyı desteklediği görülmüştür.ABÇİDA’nın konuşma alt boyutuna ait iç tutarlılık katsayısının (α) .67, dinleme alt boyutuna ait içtutarlılık katsayısının (α) .70, mesaj alt boyutuna ait iç tutarlılık katsayısının (α) .60, sözsüz iletişim altboyutuna ait iç tutarlılık katsayısının (α) .56 ve empati alt boyutuna ait iç tutarlılık katsayısının (α) .73olduğu görülmüştür. Test-tekrar test güvenirliğine ilişkin sonuçlar incelendiğinde; test-tekrar testkorelasyonları, konuşma alt boyutu için .93, dinleme alt boyutu için .96, mesaj alt boyutu için .98,sözsüz iletişim alt boyutu için .95 ve empati alt boyutu için .96 olarak belirlenmiştir. Buna göre, ikiuygulama sonuçları arasındaki ilişkinin anlamlı olduğu görülmüştür(p<.05).Araştırma sonucunda,ABÇİDA’nın güvenilir bir ölçme yaptığı ve tutarlı bir yapıya sahip olduğu bulunmuştur.