Dergiler / Universal Journal of History and Culture / 2019 / Cilt: 1 - Sayı: 2
Olcaytû Han Döneminde İlhanlı Vezirleri ve Devlet İçerisindeki Rolleri
- Sayfa
- 100–115
- DOI
- —
Özet
XIII. yüzyılın ilk çeyreğinde tarih sahnesinde aktif rol oynamaya başlayan Moğollar yapılan büyük istilalar sonucunda kısa sürede geniş coğrafyalarda hüküm süren büyük bir devlet kurdular. Budurum ele geçirilen yerlere uygun politika ve icraat yürütmek zorunluluğunu da beraberinde getirdi. Zira göçebe medeniyetine uyumlu olan askeri-sivil karmaşık sistemi, büyük şehir ve arazidayalı iktisadi sistemine bağlı yerleşik milletler için uygun değildi. 1256 yılından itibaren İlhanlı Devleti’nin hükümdar ve yöneticileri tebaasıyla uyum içinde yaşamanın çözüm yollarını aradılar.Bu çözüm yollarından en önemlisi ise uzun zamanlardan beri devlet yönetimi içinde bulunan ve yerleşik kültürün bütün dinamiklerinden haberdar olan İran’ın güçlü ve köklü ailelerinden istifadeetmek oldu. Olcaytû Han dönemine damgasını vuran başlıca devlet adamları onun vezirleri Saadeddin Savecî, Reşîdüddîn Fazlullah ve Hâce Tâcüddin Ali Şâh Gîlânî’dir. Bu vezirlerin her biri devlet idaresindeson derece becerikli kişilerdi. Adı geçen İlhanlı vezirleri hükümdarı etkileme yarışında her yolu mubah görmüş ve kendi aralarında amansız bir mücadeleye girmişlerdir. Bu çalışmada OlcaytûHan dönemine damgasını vuran üç vezirin hayatları genel olarak incelendikten sonra kendi aralarında nasıl bir mücadeleye girdikleri ve bu durumun İlhanlı Devleti’ne olan etkisi incelendi.
Abstract
XIII. In the first quarter of the century, the Mongols began to play an active role in the stage of history as a result of large invasions in a short time established a large state that reigned in large geographies. This brought about the necessity of carrying out appropriate policies and actions to the seized places. Because the military-civilian complex system, which is compatible with nomadic civilization, was not suitable for the settled nations connected to the big city and land-based economic system. Since 1256, the rulers and rulers of the Ilkhanid State have sought solutions for living in harmony with their subjects. The most important of these solutions was to take advantage of the powerful and well-established families of Iran, who have been in state administration for a long time and are aware of all the dynamics of settled culture. Among the main statesmen who marked the period of Olcaytû Han, there are three viziers: Saadeddin Savecî, Reşîdüddîn Fazlullah, and Hâce Tâcüddin Ali Şâh Gîlânî. Every one of these viziers is very good at the government administration. These viziers have tried every way to manipulate the ruler. In this context, they have engaged in a serious struggle among themselves. In this study, after the general examination of the lives of three viziers who marked the period of Olcaytû Han, how they engage in a struggle between themselves and the effects of this situation on the Ilkhanids state will be examined.