AHMET MİTHAT EFENDİ’NİN ROMANLARINDA DOĞU NOSTALJİSİNİN GÖRÜNÜMLERİ*

Özet

Geçmişe duyulan özlem olarak bilinen nostalji 17. yüzyılda askerlerde ortaya çıkan bir hastalık durumu şeklinde kendini göstermiştir. Diğer yüzyıllarda kavram sadece nörolojik bir hastalık olmaktan çıkmış; psikoloji, sosyoloji, reklam, tüketici ilişkileri gibi farklı birçok alana hitap eder hâle gelmiştir. İçerisinde barındırdığı çeşitli duygu durumları sayesinde nostalji kavramı kişilerde ya da toplumda geçmişin şimdiden daha iyi olduğu hissini uyandırmaktadır. Bu nedenle nostalji hem ideolojik hem de ütopik boyutuyla şimdi ve gelecek tasavvurunun inşasında etkilidir. Özellikle derin toplumsal olayların yaşandığı süreçte bir tür kimlik arayışına dönüşür. Bu durum Ahmet Mithat Efendi’nin eserlerinde oldukça belirgindir. Yapılan çalışmada nostaljikavramının kimlik inşasındaki rolü ve Doğu’yu yüceltmede kullanılan bir savunma mekanizması olduğu üzerinde durulacaktır. Ahmet Mithat Efendi’nin anlatılarında Doğu nostaljisinin nasıl ele alındığı ifade edilecektir