Türkiye’de Nosema spp. Varlığına Yönelik Yapılmış Çalışmalar

Özet

Dünyanın hemen hemen her köşesinde yapılan arıcılık, bal üretiminin yanı sıra bitkisel üretimde polinasyona yardımcı olarak gıda talebinin karşılanmasında çok büyük katkılar sağlamaktadır. Dünya’da her yıl 1 milyon tonun üzerinde bal üretimi sağlayan arıcılığın verimini arı hastalık ve zararlıları kısıtlamaktadır. Ülkemiz gibi arıcılık faaliyetlerine uygun mevsim ve coğrafyaya sahip bölgelerde elde edilen ürün miktarının düşük olmasının nedenlerinden başlıcaları yanlış koloni yönetimi ve aynı zamanda yetersiz hastalık ve zararlı mücadelesi gelmektedir. Verimi etkileyen önemli arı hastalıklarından biri olan Nosema, ergin bal arılarında görülür ve etkeni Nosema apis ile Nosema ceranae adlı mikrosporidialardır. Nosema hastalığı bütün dünyada etkili olduğu gibi yurdumuzda da geniş yayılım gösterdiği ve ciddi koloni kayıplarına neden olduğu ülkemizin farklı bölgelerinde yapılan çalışmalarda bildirilmiştir. Bu derlemede, arıcılıkta koloni ve verim kayıplarına neden olan nosema hastalığının varlığı ve türlerinin tanımlanması üzerine Türkiye’de yapılan çalışmalar sistematik olarak verilmiştir.

Abstract

Beekeeping is practiced in almost all parts of the world helping to provide food sush as honey production and pollination of crops. Honey bee diseases and pests limit the efficiency of beekeeping activities which provide honey production over 1 million tons per year worldwide. Although Turkey has suitable seasonal and geographic conditions for beekeeping activities, a relatively low amount of honey production is obtained because of wrong colony management and insufficient pest and disease management activities. Nosema is the most important bee disease and affects the honey production and influences adult bees. Microsporidian called as Nosema apis and Nosema ceranae are the etiologic agents of the disease. Many studies report that nosema disease causes colony losses in different parts of the country. In this paper, Turkish studies about the existance and identification of nosema are given systematically.