Tunceli Sarımsağı (Allium Tuncelianum) Tohumlarının İn Vitro Koşullarda Çimlendirilmesi ve Bitki Gelişimi Üzerine GA3 Uygulamalarının Etkisi

Özet

Araştırmada kullanılan Tunceli sarımsağı (Allium Tuncelianum) tohumları, 2020 yılı ağustos ayında Isparta Uygulamalı Bilimler Üniversitesi Ziraat Fakültesi deneme bahçesinden temin edilmiştir. Bu çalışmada Tunceli sarımsağı tohumlarının in vitro koşullarda çimlenmesi ve çoğaltılması üzerine GA3 uygulamalarının etkilerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Tunceli sarımsağı tohumlarının sterilizasyonu amacıyla 4 faklı sodyum hipoklorit dozu denenmiş ve en başarılı sonuç tohumların %10 sodyum hipoklorit içerisinde 10 dakika+ %20 sodyum hipoklorit içerisinde 20 dakika çalkalanmasıyla elde edilmiştir. Tohum çimlendirme denemesinde MS ortamı (Murashige ve Skoog, 1962) kullanılmıştır. Araştırmada bitki büyüme düzenleyicisi olarak giberellik asidin (GA3) 4 farklı (0.5, 1, 1.5 ve 2 mg l-1) konsantrasyonu incelenmiştir. Araştırmada en iyi çimlenme 2. ayda % 33.34 oranıyla 0.5 mg l-1 GA3 uygulamasında tespit edilmiştir. Çalışmada en yüksek sürgün sayısı (5 adet) 0.5 ile 1 mg l-1 içeren MS ortamında tespit edilirken en düşük sürgün sayısı (2 adet) kontrol uygulamasında tespit edilmiştir. Soğan sayısı bakımından değerlendirildiğinde ise 1 ve 1,5 mg l-1 GA3 içeren MS ortamlarının ön plana çıktığı belirlenmiştir. Kök sayısı açısından en iyi doz 1.5 mg l-1 GA3 içeren uygulamada tespit edilmiştir. Kök oluşum yüzdesi en fazla 1 ve 1.5 mg l-1 GA3 içeren ortamda görülmüştür. Kallus oluşumu (kallus boyu ve eni) 0.5 mg l-1 GA3 içeren MS ortamında gözlemlenmiştir.