Dergiler / Türk Dünyası Dil ve Edebiyat Dergisi / 2017 / Sayı: 44
Kumanova’daki Müslüman Mezarlığı ve Roman Mezarları
- Sayı
- 2017 · Sayı: 44
- Sayfa
- 281–295
- DOI
- —
Özet
Adını daha önce bölgeye yerleşen Kuman Türklerinden alan Kumanova, I. Murat Dönemi’nde 1371 yılında Osmanlı topraklarına katılmıştır. Balkan Savaşlarına kadar yaklaşık 570 yıl Osmanlı sınırları içinde yer alan Kumanova’da bu süre zarfında Türkler, Müslüman Arnavutlar, Makedonlar, Romanlar, Sırplar… yaşamışlardır. Türklerin ve Romanların önemli bir kısmı özellikle 17. yüzyılın sonunda bölgedeki Hristiyan ahalinin çıkardığı isyanlar, XIX. yüzyılın başındaki Sırp İsyanı, Balkan Savaşları ve I.-II. Dünya Savaşları nedeniyle Kumanova’dan Anadolu’ya göç etmek zorunda kalmışlardır. Osmanlı Dönemi’nde genellikle %45-60 oranında Müslüman’ın yaşadığı Kumanova’da günümüzde Müslümanların oranı %22,4’e düşmüştür. Bu oranın da çoğunluğunu Arnavutlar oluşturmakta; ikinci sırada Romanlar, üçüncü sırada da Türkler yer almaktadır. Türk mezar geleneğini büyük oranda koruyan Kumanova Müslümanlarının Osmanlı Dönemi’ndeki mezar taşları Anadolu’daki çağdaşları ile aynıyken, daha sonra bölgedeki siyasi gelişmelere paralel olarak mezar taşlarının Kiril ve Latin alfabeleriyle yazıldığı; teknolojik gelişmelere bağlı olarak da son zamanlarda özellikle Romanlara ait mezar taşlarına ölen kişilerin fotoğrafıyla birlikte ay-yıldızın da işlendiği görülmektedir. “Kumanova’daki Müslüman Mezarlığı ve Roman Mezarları” başlıklı bu çalışmada Kumanova’nın tarihi, Kumanova Romanları ve Kumanova’nın geçirdiği siyasi değişimlerin mezar taşlarına yansımaları görüntülerle de desteklenerek ilgililerin dikkatlerine sunulmuştur
Abstract
The Romans, or Gypsy as widely called within the public, are one of the ethnical groups of the Ottoman Empire. Due to their different way of life, as in the present, Romans were excluded by most cultures in the past, and they took refuge to Ottomans. Today some Romans live in Kumanova, located on Greece-Serbia highway on Macedonia’s border with Serbia. According to Macedonian official data; Romans have a population of 4256 people and regard themselves as Turks and Muslims. Romans, learnt Turkish and converted to Islam while living within the Ottoman borders, continue to communicate in Turkish with each other and to follow certain Turkish tradition in daily life even today. They have been adhering to Turkish-Islamic cemetery traditions for centuries, too. Romans regard themselves as representatives of Ottomans. Kumanova Roman cemetery is one of the most typical Roman cemeteries at Balkans. Kumanova Roman cemetery is full of both old and new graves and both the old graves and the new ones were built in accordance with Turkish-Islamic traditions. In this notice entitled ‘Kumanova Roman Tombstones’ changes for gravestones based upon political shifts of the region will be submitted to whom it may concern.