Türkiye’de Yayımlanan Çalışmalar Işığında Kaşkay Türkçesinde İkilemeler

Reduplications in Qashqai Turkish in Consideration of Studies Published in Turkey

Özet

Bu çalışmada, Kaşkay Türkçesiyle yazılmış Kaşkay Atasözlerinde Ad Aktarmaları, Kaşkay Türklerinden Mansur Şah Muhammedi’nin Şiirleri, Kaşkay Türkçesi, Kaşkay Türklerinin Çocuk Edebiyatı Ürünleri ve Bu Ürünlerin Çocuk Gelişimi Üzerine Etkisi, Kaşkay Türkçesi Metinleri, Bir Kaşkay Türk Şiiri Antolojisi: Ḳaşḳā’i Şi'ri yā Āsār-i Şu'arā-yi Ḳaşḳā’î, Mazun Şiirler adlı eserlerde yer alan ikilemeler ele alınmıştır. Türkçe ve Farsça olmak üzere, iki dilli bir halk olan Kaşkay Türkleri, kendi yazı dillerini oluşturma yolunda ciddi çabalar sergilemektedirler. Kaşkay Türkçesindeki ikilemelerin tespit edilmesi, Kaşkay Türkçesi söz varlığının belirlenmesi ve Kaşkay Türkçesi ikilemelerinin özelliklerinin ortaya konması noktasında önem arz etmektedir. İkileme ile ilgili kuramsal açıklamaların yapıldığı “Giriş” bölümünde dil bilimcilerin bu kelime grubunu nasıl tanımladıklarına ve ikilemeler için kullanılan farklı terimlere değinilmiştir. Ayrıca ikilemelerin oluşturulma yolları ve nasıl tasnif edildikleri açıklanmaya çalışılmıştır. “İkilemeler” başlığı altında, Kaşkay Türkçesine ait bazı metinlerde tespit ettiğimiz en az bir ögesi Türkçe olan ikilemelerin alfabetik listesi, örnekleriyle birlikte verilmiştir. “İnceleme” bölümünde, metinlerde tespit edilen ikilemeler, kelimelerinin kökenine, ögeleri arasındaki anlam ilişkilerine ve ögeleri arasındaki ses benzerliklerine göre ele alınmıştır. Çalışmanın “Sonuç” bölümünde ise tespit edilen ikilemelerin tasnif edilmesi neticesinde ortaya çıkan sayısal veriler belirtilmiştir. Her bir inceleme başlığı için ayrı şekilde belirtilen sayısal verilerin yüzdelik oranlarına da yer verilmiştir. Ayrıca, elde edilen sayısal veriler ışığında çeşitli tespitler ve yorumlar yapılmıştır.

Abstract

In this study, the reduplications found in the works of Kaşkay AtasözlerindeAd Aktarmaları, Kaşkay Türklerinden Mansur Şah Muhammedi’ninŞiirleri, Kaşkay Türkçesi, Kaşkay Türklerinin Çocuk EdebiyatıÜrünleri ve Bu Ürünlerin Çocuk Gelişimi Üzerine Etkisi, Kaşkay TürkçesiMetinleri, Bir Kaşkay Türk Şiiri Antolojisi:Ḳaşḳā’i ŞiǾri yā Āšār-iŞuǾarā-yi Ḳaşḳā’î, Mazun Şiirler which are written in Qashqai Turkish,are handled. As a bilingual people, Turkish and Persian, the QashqaiTurks were making serious efforts to create their own written language.Determining the reduplications in Qashqai Turkish is important in pointof establishing the vocabulary of Qashqai Turkish and revealing the characteristicsof Qashqai Turkish reduplications.How the linguists define this wordgroup and different terms used forreduplications are mentioned in the Introduction section, in which theoreticalexplanations about reduplications are given. Moreover, formingpatterns of reduplications and how they are classified.Under the Reduplications heading, alphabetical list of the reduplicationsfound in the texts of Qashqai Turkish and at least one word of whichis Turkish is given with examples.Under the Examination heading, the reduplications found in the textsare handled according to meaning relations with their components, stemsof the words and phonetic resemblances between their components.In the Conclusion section of the study, statistical data obtained afterclassification of the reduplications are presented. Percentage values of thestatistical data shown separately for each examination title are also given.Furthermore, in the light of the obtained statistical data, some establishmentsand comments are made.