Ezine Çanakkale ve Çevresinde El Zanaatlarının Dünü, Bugünü ve Yarını: Halıcılık ve Testicilik

Özet

Çanakkale ilinin Ezine, Bayramiç, Ayvacık, Yenice ve Çan ilçe merkezleri ile köylerini kapsayan Kuzeybatı Anadolu Sözlü Tarih Belgeleme Projesinin birinci yıl ilk aşama saha araştırması, Ezine ve çevresinde 22 Ağustos - 5 Eylül 2004 tarihleri arasında gerçekleşmiştir. TÜBA-TÜKSEK Türkiye Kültür Envanteri çerçevesinde yürütülen bu projenin amacı, bölgedeki el zanaatları ve dokumacılığın geçmişten günümüze gelişimini incelemek ve bu gelişim sürecinin bölge insanının ekonomik ve sosyokültürel hayatına olan katkılarına dair bilimsel çıkarımlar sağlamak ve belgeleme yoluyla bir kültür envanteri oluşturmaktır.Ezine ilçe merkezi ve 20'ye yakın çevre yerleşiminde 66 kaynak kişiyle yapılan saha araştırması sonucunda geleneksel dokumacılık ve el zanaatlarının Türkiye'nin ekonomik politikalarındaki değişim ve teknolojideki gelişime paralel olarak aşama aşama önemini kaybettiği saptanmıştır. Tüfekçilik, nalıncılık, semercilik, keçecilik gibi el zanaattan tümden ortadan kalkarken, halıcılık ve testicilik büyük zorluklarla yaşat/İmaya çalışılmaktadır. Örneğin, yörenin bilinen geleneksel bir özelliği olan halı dokumacılığı Ayvacık'a yakın bazı Yörük köylerinde ve Ezine ilçe merkezindeki Esentepe Mahallesinde, Ayvacık'tan göç eden aileler arasında kadınlar tarafından aile ekonomisine destek amaçlı sürdürülmektedir. Testicilik ise sadece bir köyde Akköy bir kadın tarafından el zanaatı olarak yeniden halka kazandırılmak amacıyla öğretilmektedir.Bu rapor kapsamında, Çanakkale ili içinde zamanla gelişen iş bölümü ve bunun coğrafi alana yansıması Ayvacık'ta halıcılık, Çan'da seramik, Ezine'de peynir Ezine ve çevresinde önemini yitiren dokumacılık ve testicilik; merkezde ve köylerde fason çalışma ve kadın emeği; göç sorunu; anlatılarda geçmişe ve geleceğe bakış; bölgesel kalkınmaya yönelik öneriler gibi altbaşlıklar yer almaktadır.

Abstract

The first phase of TÜBA-TÜKSEK Northwest Anatolian Oral History Documentation Project, that covered the five provinces of Çanakkale namely, Ezine, Bayramiç, Ayvacık, Yenice and Çan was conducted in Ezine between August 22 and September 5, 2004. The aim of the project is to assess the historical development of handicraft and weaving so as to seek its contributions to the economic and socio-culturai lives of the region's inhabitants. The findings of the oral history documentation fieldwork study based on interviews conducted with 66 source people in Ezine centre and 20 of its surrounding villages reveal that the traditional handicrafts have gradually lost their importance in accordance with changes in economic policies of the country and technological improvements. While handicrafts, such as gun, clog, packsaddie and fell making have vanished, carpet weaving and earthenware water jug making have survived under difficult circumstances. During our stay in Ezine, we came across rug and carpet weaving

Anahtar kelimeler: Dokumacılık, testicilik, dokumacı aileler, ev içi üretim, fason üretim, göç