Idyma İlkçağ Kenti ve Çevresi 2004 Yılı Arkeolojik Envanteri ve Yüzey Araştırması

Özet

Idyma, Keramos Gökova körfezinin bitiminde yer atmaktadır. "Koinon' sahibi birçok Karia kentinden biridir. Ana yerleşim bugünkü Kozlukuyu köyünün hemen yakınındadır, ama "koinon "un sınırları olasılıkta bugünkü Akyaka beldesini de kapsamaktadır Şehrin tarihi, adının Atına vergi listelerinde görüldüğü MÖ 5. yy'a kadar karanlıktır. Bundan sonra karşımıza "Rhodos peraiası 'nın bir parçası olarak çıkar; Roma Devrinde tarihsel izlerini takip etmek artık olası değildir.20. yüzyıl öncesinde gezginler bu yöreyle pek ilgilenmemiş ve çağdaş araştırmacılardan pek azı buraları ziyaret edip kalıntılardan bahsetmiştir. Araştırma ilgileri kalıntılardan çok yazıtlar üzerine odaklanmıştır ki, bu sayede de Idyma'nın yeri tam olarak saptanabilmiştir.Bu projenin amacı sadece yeni kalıntılar keşfetmek değil, halı hazırda bilmen, ama gözardı edilmiş kalıntıları da çağdaş arkeoloji yöntemlerini kullanarak belgelemektir.2004 yılı çalışmaları kentin kendisi üzerine değil "territorium "u üzerine odaklandı Şehirde çalışma ikinci dönemde ele alınacaktır Bununla birlikte akropolis ziyaret edildi ve şehrin topografik haritası çıkartıldıŞehrin stratejik konumunun bazı zayıflıklar gösterdiği düşünülmektedir. Her ne kader Idyma Küçük Asartepe'nin dik eteklerinde konuşlamışsa da kuzeyde yakınında daha yüksek tepeler bulunmaktadır; güneydeki vadi ağzının sadece bir tarafını denetliyebiliyor ve denize de pek yakın değil Bu nedenle projede bu "koinon"un stratejik öneme sahip yerleşmelerini saptamayı amaçladık. Hisartepe ve Armutalan'daki kalıntılar -buralardan Klasik ve Hetlenistik devirlere ait kap parçaları ele geçmiştir- Idyma'nın vadinin öteki ağzın da güney tutmayı amaçladığını ortaya koymaktadır. Idyma'nın batısındaki Ortaçağ kafesinin çevresinde bulunan küçük yerleşme deniz tarafını denetlemek amacıyla yapılmış olabilir Armutalan ve bu yerleşmede kalın çevre duvarları bulunmaktadır.Tümsek Mevkiindeki yerleşme İlkçağ'ın son dönemine aittir. Orman Bölge Şefliğinin yer aldığı arazide büyük bir kilisenin izleri bulunmaktadırOrtaçağda körfezin bitimine Cosma adı verilmekleydi bu nedenle sözü edilen kilisenin sağıltıcı Aziz Kosmas a adanmış kiliselerden bin olması olasıdır. Aynı yerde, yanındaki kanalın sonu mezarın içme açılan ve "libasyon" sıvı kurbanı amaçlı olduğu düşünülen bir delik ile sona eren, anakayaya oyulmuş bir mezar keşfedilmiştir. Akyaka'da Erendede denilen yerde de bir başka kilise saptanmıştır. Kalıntılarda bir plan saptamak olanaksızdır, ama bazı parçalar Bizans Devrim işaret etmektedir. Bir diğer dinsel Bizans yapısı Papazderesi'nde bulunmaktadır. Bir kiliseden çok bir münzevi evini düşündürmektedir. Türkçe isim Papazderesi de bunu desteklemektedir. Orman Bölge Şefliğinin batısında kayaya oyulmuş, amacı tam olarak bilinemeyen bir niş vardır. Daha ilerde Çınar kıyısında bir çiftlik kule keşfedilmiştir. İlk katı tamamen anakayaya oyulmuştur. Kule olasılıkla İlkçağ 'ın sonuna aittir.

Abstract

Idyrna at the end of the Golf of Ceramus tGökova} rs one of the many Canan cities that comprised a koinon. The mam settlement is located very close to the modem village Koziukuyu, but the territory of the koinon probably also incorporated modern Akyaka. Its history is unknown before the 5th century B.C. when Idyma appears for a while m the Athenian tribute lists. Thereafter it is a part of the Rhodian Peraia. In Romans time it is not possible to trace it histncalty. The pre-20th century travelers did not pay attention to this region, and few modern travelers have visited and noted its ruins. Those that did have generally been more interested m the inscriptions than the archaeological remains, and it is through the inscriptions that they have identified Idyma. The aim of this project is not only to discover new remains, but also to document the already known but disregarded ruins, using modem archaeological techniques. The 2004 season has been focused not on the city itself but on its territory Work m the ciıy will begin in the second season Nevenheiess the acropolis has been visited and a topographical map of the city area has been drawn, it seems that the strategic position of the settlement was not a strong one Although Idyma is founded on the straight slope of a mountain called Küçük Asartepe, there is a near and higher mountain on the north side; it controls only one side of the mouth of e valley on the south side and is not very close to the sea. Because of this the project has aimed to locate the settlements of this koinon that are of strategic importance. The rums on Hisartepe and Armutalan, yielding pottery from the Classical and Hellenistic periods, have shown that Idyma tried to control the other south side of the mouth of the valley A small settlement has been found m the vicinity of the medieval castle to the wast of Idyma that could have controlled access to the sea. The latter and Armutalan settlements have thick city walls.