ŞEYH HÂLİD DİVANI’NDA GÖNÜL TASAVVURU

Özet

İnsanın maneviyatının merkezi ve hislerinin kaynağı olan gönül, edebî açıdan da önemli bir konuma sahiptir. İster beşerî anlamda olsun ister ilahî, her durumda âşık-sevgili ikilisinin buluşması noktası ve aşkla ilgili gelişmelerin yaşandığı mekandır. Divan edebiyatında muhtelif şekillerde ele alınan kavram, tasavvuf edebiyatında genelde yüce sevgilinin tecelligâhı olarak tasavvur edilir ve ona lâyık olması gerektiği dile getirilir. Çeşitli tasavvur ve tamlamalarla edebî ürünleri zenginleştiren gönül, geçmişten bugüne kadar, birçok mutasavvıf şairin ilgisini çekmiş ve mısralarına konu olmuştur. Gönül kavramını eserinde önemle istimal edenlerden biri de son dönem mutasavvıf şairlerinden Şeyh Hâlid’dir. Bu makalede, Şeyh Hâlid Efendi’nin gönül tasavvuru ele alınmıştır.