Dergiler / Söylem Filoloji Dergisi / 2017 / Cilt: 2 - Sayı: 2

Edebî Metinlerde Zenginleşen Türkçe

Turkish Becoming Rich in Literary Texts

Sayfa
171–179
DOI
—

Özet

Geçmişten günümüze değin insanoğlunun varoluşunda rol oynayan en önemli ögelerden biri şüphesiz dildir. Dillerin zenginliği hakkında pek çok ölçüt bulunmasına rağmen, bunlardan en dikkat çekeni onların kelime dağarcığıdır. Ancak kelime dağarcığı, dillerdeki kelime sayısını nicel olarak yansıtması bakımından dili bütünüyle kavrayan bir terim olarak karşımıza çıkmaz. Buna karşın “söz varlığı”, dilin zenginliklerini bütün yönleriyle karşılayan bir ifade olarak kullanılır. Ayrıca, dilin zenginliği ifadesinden, sözü edilen dilin anlatım gücünü ve anlatma yollarının çeşitliliğini anlamak gerekir. Bu bakımdan Türkçe, dikkate değer bir dilbilimsel zenginlik göstermektedir. Dil, çağrışımlarla zenginleşir. Buna bağlı olarak bir dilin zenginliği değerlendirilirken o dille yazılmış edebî metinlerin dikkate alınması gerekmektedir. Bu bağlamda özellikle şiir türü, dillerin zenginliklerini ölçümlemek bakımından dikkate değer imkânlar sunmaktadır. Türkçenin en dikkat çekici ifade kalıplarından biri, belirtisiz isim tamlamasının bir türü olan benzetmeli belirtisiz isim tamlamalarıdır. Bu tamlama türü üzerine yapılan incelemeler, Türkçenin zenginliklerini belirtmek açısından son derece önemlidir. Bu çalışmada sözü edilen özelliklerinden hareketle, Türkçenin zenginlikleri üzerine edebi metinler aracılığıyla değerlendirmelerde bulunulacaktır.

Abstract

From past to present, language is undoubtedly one of the most important elements that influence the existence of humankind. Even though there are many criteria about the richness of languages, the most salient of them is their lexicon. Yet, lexicon is not a concept that entirely comprehends the language. It just quantitatively reflects the number of words in a language. On the other hand “vocabulary” is used as an expression that involves whole richness of a language. Besides, the expression of “language’s richness” means to understand a language’s narrative power and diversity of narration ways. In this respect, Turkish shows a remarkable linguistic richness. Language prospers with connotations. Therefore, when considering the richness of a language, literary texts written in that language must be taken into consideration. In this context, especially poetry offers notable opportunities to measure the richness of languages. One of the most striking expression pattern of Turkish is imitative-indefinite noun phrase that is a subgenre of indefinite noun phrase. The studies on this type of noun phrase are crucial in terms of indicating the richness of Turkish. In this study, with the mentioned features above, some certain assessments will be made about the richness of Turkish through literary texts.

Anahtar kelimeler: Türkçe, kelime dağarcığı, sözvarlığı, dilbilim, inceleme