Dergiler / Söylem Filoloji Dergisi / 2019 / Cilt: 4 - Sayı: 2

Beyşehir Ağızlarında Bir Şimdiki Zaman

Sayfa
566–573
DOI
—

Özet

Şimdiki zaman, eylemin gösterdiği oluş ve kılışın içinde bulunulan zamanda gerçekleştiğini bildirir. Harezm Türkçesinden itibaren görülen şimdiki zaman çekimi, Türkçenin tarihî ve çağdaş lehçelerinde çeşitli şekillerde karşımıza çıkar. Bugüne dek Türkçede kullanılan şimdiki zaman ekleriyle ilgili pek çok çalışma yapılmıştır. Konya ilinin Beyşehir ilçesinde Türkiye Türkçesi yazı dilinde kullanılan {-(X)yor} şimdiki zaman ekinin yanı sıra Damlapınar, Doğanbey ve Üçpınar mahallelerinde tespit edilen {-(X)vIr(I)} şeklinde yapılan şimdiki zaman çekimi de kullanılmaktadır. Damlapınar ve Doğanbey mahallelerinde ön ve art sıradan ünlü bulunduran kelimelerde düzenli olarak {-(X)vir(i)} biçimindeyken Üçpınar mahallesinde ön sıradan ünlü bulunduran kelimelerde {-(x)vir(i)} art sıradan ünlü bulunduran kelimelerde {-(x)vır(ı)} biçimindedir. Bu kullanım şimdiki zaman çekiminin -(i)ver- tezlik fiiliyle yapıldığını düşündürmektedir. -(i)ver- tezlik fiili şimdiki zaman eki olarak kullanılabilir mi? ver- fiili nasıl bir fiildir? Beyşehir ağızlarında görülen bu çekim gerçekten ver- fiili midir yoksa var- fiiliyle bir ilgisi olabilir mi? Bu makalede bu soruların cevaplandırılması amaçlanmıştır.

Anahtar kelimeler: Ağız, Anadolu Ağızları, Şimdiki Zaman, Beyşehir Ağızları, ver- fiili