Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nde Evlenme Hakkı

Özet

Evlenme hakkı, günümüzde insan haklarıyla ilgili birçok belgede yer alan temel haklardan biridir. Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nde evlenme hakkı, karşıt cinsiyette olanlar için tanınmıştır. AİHM de eski tarihli kararlarında, evlenme hakkını karşıt cinsiyette olanlar için tanımıştır. Ancak AİHM son yıllarda verdiği kararlarda, cinsiyetin sadece biyolojik cinsiyet olarak anlaşılamayacağını ifade etmektedir. Bu bağlamda AİHM eşcinsel evliliğe izin veren düzenlemeleri AİHS’e aykırı bulmamaktadır. Bununla birlikte; taraf devletlerin, eşcinsel evliliğe izin vermek gibi bir yükümlülüğü yoktur. AİHM, evlenmenin; sosyal, kültürel ve ekonomik açıdan ülkeden ülkeye farklılık gösterdiğinin altını çizer. Bu nedenle; taraf devletlerin, evlilikle ilgili düzenlemeler konusunda daha yetkin bir konumda olduklarını belirtir. AİHS’te düzenlenen diğer haklar gibi, evlenme hakkı bakımından da devletin negatif ve pozitif yükümlülükleri vardır. Bu bağlamda; negatif yükümlülük uyarınca devletin yapacağı düzenlemeler, hakkın özünü zedelememelidir. Devletin pozitif yükümlülüğü ise özellikle evlenmeyi engelleyen tâli durumların kaldırılmasıdır.