TÜRKİYE'DEKİ EVDE BAKIM AYLIĞI DÜZENLEMESİNE ELEŞTİREL BİR YAKLAŞIM

Özet

Evde bakım; bakım ihtiyacı olan bireylere bakım hizmetini olağan yaşam düzenlerini bozmama ve ailelerinden koparmama adına yaşadıkları yerde verilen ve insan sağlığının tüm boyutlarını dikkate alan bakım türüdür. Engellilerin psikososyal sağlığına yönelik çalışmalar yapma sorumluluğu 5378 sayılı Engelliler Hakkında Kanun ile Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı’na (ASPB) verilmiştir. Bakanlığın bu kapsamda engellilere yönelik sunduğu hizmetlerden biri evde bakım aylığıdır. Evde bakım aylığı, ağır engelli akrabasına sürekli bakım veren ve aylık geliri kişi başına asgari ücretin 2/3’sini geçmeyen hanelerde yaşayan kişilere verilmektedir. Yürürlükte olan mevcut evde bakım aylığı sisteminde önemli sıkıntılar bulunmaktadır. Mevcut sistem engellinin tüm bakım yükünü sadece bir kişiye yüklemektedir. Evde bakım verdiği için bir yerde çalışamayan bireylere uzun vadeli sosyoekonomik koruma sağlanmamaktadır. Bakım verenlere sosyal güvence yapılmamakta, bakım konusunda sürekli eğitim verilmemektedir. Bu çalışmanın amacı, mevcut evde bakım yardımı düzenlemesinin sıkıntılarını ortaya koyarak, söz konusu uygulamanın hak temelli bir şekilde yeniden düzenlenmesi için önerilerde bulunmaktır.