Dergiler / Osmanlı Araştırmaları / 2015 / Cilt: 45 - Sayı: 45
Sultan Otoritesini Sınırlandırmak: Osmanlı İmparatorluğu’nda Modernite Öncesi Anayasacılık
- Sayfa
- 231–264
- DOI
- —
Özet
Bu çalışma Osmanlı İmparatorluğu’nda onaltıncı yüzyıldan onsekizinci yüzyıl sonlarına kadar anayasalcı temaların yükselişini incelemektedir. Modern çalışmalar genellikle Osmanlı anayasalcılığının kökenlerini Avrupa kaynaklı model ve düşüncelerin yapısal siyasi değişimler yapmak amacıyla yerlileştirildiği ondokuzuncu yüzyılın batılılaşma sürecine atfetmektedirler. Geleneksel Osmanlı tarihçiliğinde ise onaltıncı yüzyıl sonrası dönemi bizzat Osmanlı gözlemcileri tarafından genellikle keyfiliğin yükselişi olarak eleştirilmiştir. Her iki görüşten de farklı olarak, bu çalışma onaltıncı yüzyıl klasik sisteminin dönüşümü sürecinde anayasal etkisi olan yeni sosyal dokuların, idari yapıların, hukuki düzenlemelerin, ve siyasi ilkelerin ortaya çıktığını göstermektir. Sonuç olarak, erken modern dönemde sultanın siyasi gücü giderek azalmış ve karar verme sürecine eklemlenen yeni aktörlerin gücüyle dengelenmiştir.
Abstract
This study treats the advent of constitutionalist themes in the Ottoman Empire from the sixteenth through the eighteenth centuries. Modern scholarship tend to attribute the origins of Ottoman constitutionalism to nineteenth century westernization through which European models and ideas were domesticated for structural changes in government. In traditional Ottoman historiography, including the very Ottoman observers themselves, the post-sixteenth century era was often criticizes as one of increased arbitrariness in government. In disagreement with these two positions, this study argues that the gradual transformation of the classical Ottoman system of the sixteenth century brought about new social formations, administrative structures, legal arrangements, and political principles of constitutional import. As a result, throughout the early modern period, the sultan’s political power gradually declined and countered by the power of newly arising groups that became part of the decision making process.